70 HARLEM EN BROOKLYN

Phileas Fogg deed het in 80 dagen, The Beastie Boys in 80 vernielde hotelkamers. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Aflevering 70: Harlem en Brooklyn.

Twee wijken met van oorsprong Nederlandse namen heeft New York: Harlem en Brooklyn, Haarlem en Breukelen. Soul en Harlem zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. ,,The heat in Harlem is the heat of the soul'', zong de Engelse pubrocker Graham Parker in 1979 in `The

Heat In Harlem'. En de Ier Bono van U2 zong tien jaar later in de nummer-8-hit 'Angel Of Harlem':,,New York, like a Christmas tree / Tonight this city belongs to me / Angel / Soul love... this love won't let me go / So long... Angel of Harlem.''

Toch was U2's `Engel van Haarlem' niet een soulzangeres, maar een jazzzangeres: Billie Holiday, of Lady Day zoals Bono haar noemt. `Angel Of Harlem' is een ode aan de jazz en Holiday in het bijzonder. Bono noemt Miles Davis en John Coltrane en ook de legendarische jazz-club Birdland `on fifty three'. `Fifty three' duidt op de 53ste straat en dat is nog ver bezuiden Harlem. Harlem begint boven de 110de straat, zo weten we uit Bobby Womacks nummer `Across 110th Street' uit 1972. Womack, die toen al een lang verleden als gospel- en soulzanger achter zich had, schreef het nummer voor de gelijknamige blaxploitation movie. De film gaat over de strijd tussen de blanke en een zwarte misdaadorganisatie en de grens van hun territoria ligt op de 110de straat. Womack schetst Harlem als een oord vol junkies, pushers, hoeren en misdadigers waar elke dag `struggle for life' moet worden gevoerd. ,,Harlem is the capital of all ghetto's in town'', zingt hij. Quentin Tarantino haalde Womacks nummer weer onder het stof vandaan voor zijn film Jackie Brown uit 1997, en zette het op de soundtrack van deze film.

Vijftien straten boven de 110de straat ligt het Apollo Theatre. In de jaren zestig telde een soulzanger pas mee als hij in het Apollo Theatre had opgetreden. Nadat James Brown in 1962 veel succes had met `Live From The Apollo' volgden vele soulzangers zijn voorbeeld. Maar vreemd genoeg zingen ze zelden over het Apollo Theatre of Harlem. En als ze het dan doen, zoals Ben E. King in 1961, dan gaat niet over het zwarte deel van Harlem, maar over het Spaanse: ,,There is a Rose in Spanish Harlem'', zingen Ben E. King en de drie andere Drifters in `Spanish Harlem'. De roos heeft ogen zo zwart als kool, zo laten The Drifters en later ook Aretha Franklin weten, en groeit dwars door het beton heen. Ze plukken de roos ,,and watch her as she grows in my garden'', zo besluiten ze dit lied.

De grootste Harlem-hit is `Harlem Shuffle', waarmee het duo Bob & Earl in 1963 de achtste plaats van de Nederlandse hitparade haalde. Het is een van de beste dansnummers uit de soulgeschiedenis, maar er wordt niets naders medegedeeld over Harlem: ,,You move it to the left / And you go for yourself / You move it to the right / Yeah if it takes all night / Now take it kinda slow / With a whole lot of soul / Just move it right here / To the Harlem shuffle.'' Brooklyn wordt vrijwel uitsluitend bezongen door blanke rappers en zangers, en het beeld dat de songs erover oproepen, is nauwelijks opbeurender dan Womacks getto in `Across 110th Street'. ,,New York New York it's a hell of a town / The Bronx is up and I'm Brooklyn down'', zo beginnen de drie Beastie Boys `Hello Brooklyn' uit 1989. Wat volgt is een zelfportret van de ikfiguur. Hij blijkt een vervelend ettertje die zijn beschrijving eindigt met een verwijzing naar een beroemd lied van Johnny Cash: ,,I shot a man in Brooklyn just to watch him die.''

Voor The Beastie Boys is het New Yorkse stadsdeel dat door de East River van Manhattan wordt gescheiden een weerkerend onderwerp. Twee jaar voor `Hello Brooklyn' haalden The Beastie Boys, `born and bred in Brooklyn', al de 22ste plaats van de Nederlandse Top 40 met `No Sleep 'til Brooklyn', een verslag van het leven van een rapband op tournee. Ze slaan hotelkamers in puin, vermaken zich met meiden en hoeren en ze slapen nooit tot ze weer thuis in Brooklyn zijn.

Ook Lou Reed, de zanger uit Freeport, Long Island die voor velen geldt als ras-New Yorker, heeft Brooklyn vereerd. In `Coney Island Baby', een soort gebed over de `glorie van de liefde' waarin aan het eind zelfs God nog opduikt, prevelt hij voortdurend over een `Coney Island baby', genoemd naar het zuidelijkste stukje van Breukelen: het Konijneneiland.