Napoleon en Bush

Al een paar dagen na de elfde september begonnen serieuze mensen zich af te vragen hoe het nu verder met de humor moest. Ik dacht aan Stoker, een columnist die zichzelf heeft opgeheven. Hij heeft eens een lijstje gemaakt van vragen waarop niemand het antwoord weet. Bijvoorbeeld: waarom hebben de mieren geen volkslied? Je kunt dan wel een wedervraag stellen, maar daar schieten we niets mee op. Een antwoord eindigt met een punt. Hoe het verder met de humor moet, is een vraag die tot dezelfde familie hoort.

Steeds meer mensen proberen ons weer aan het lachen te maken. De humor komt weer op gang. Dat gaat vooral via het web. Soms is het alsof er iemand met zijn nagel over een schoolbord krast, vaak is het met voorbedachte rade in elkaar geknutseld, en af en toe is er een talent aan het werk geweest. Dan krijg je bijvoorbeeld het Grote Osama lied, met een animatiefilmpje. Daarin treden op: George Bush, Colin Powell en Osama. Er wordt gebombardeerd, er worden nog meer bommen gegooid, Osama springt van de ene grot naar de andere. Eindelijk wordt de grote bom gegooid. We zien een stukje van het heelal, met daarin onze planeet die aan stukken breekt. De tekst wordt gezongen op de melodie van Harry Belafonte's Banana Boat. Het Osama lied is te vinden op www.madblast.com/oska/humor_bin.swf

Het is nu wel een grote sprong naar Tolstojs Oorlog en vrede, maar ik neem hem. De episode die ik bedoel, begint zo: ,,Napoleon nam een dropje, stak het in zijn mond en keek op zijn horloge. Het was onmogelijk om nog meer orders te geven, alleen maar om de tijd te doden, want ze waren allemaal al gegeven en ze werden uitgevoerd. Hij liet zich een glas punch brengen. Ik heb reuk noch smaak, zei hij, aan zijn glas ruikend.' Het zijn de laatste ogenblikken voor de slag bij Borodino waarin het Grote Leger de Russen onder bevel van maarschalk Koetoesof moeten verslaan, om dan naar Moskou op te rukken. We weten hoe het afloopt. De Fransen bereiken Moskou, maar Koetoesof is niet verslagen, hij heeft, een beetje als Osama, de beslissende slag ontweken en dan moet Napoleon zich terugtrekken omdat de Moscovieten hun stad in brand hebben gestoken en met het Grote Leger niets meer te beginnen valt. De overtocht over de Berezina moet nog komen, en dan natuurlijk Waterloo. Leren de kinderen dat tegenwoordig nog op school?

Tolstoj geeft van de slag bij Borodino een prachtige beschrijving, en tegelijkertijd een militaire reconstructie zoals je die van een hoogst deskundig strateeg zou verwachten. De passage waar het nu om gaat, staat in deel twee op pagina 259 in de uitgave van Van Oorschot. Ik vat het samen. De keizer denkt dat hij bezig is zijn troepen te leiden. Adjudanten brengen hem de laatste berichten, over situaties die al drastisch zijn veranderd terwijl ze naar het hoofdkwartier galoppeerden, en dan geeft de snipverkouden Napoleon op grond van die inlichtingen bevelen, die bij benadering niet kunnen worden uitgevoerd omdat de situaties intussen geen enkele gelijkenis meer vertonen met wat de adjudanten hebben gerapporteerd. Als er niet werd geschoten, als niet de lucht was doordrenkt met de geur van bloed en kruitdamp, zou het een zeer vernuftige slapstick kunnen zijn. Tolstoj geeft zijn beschrijving met een ondertoon van zwarte humor. Napoleon komt uit het krijgsrumoer tevoorschijn als een zieke zielenpiet.

Iedere oorlog veroorzaakt ook moppen die je elkaar vertelt. Ken je die al van Hitler en Mussolini? Nee. Nou, Hitler en Mussolini zitten samen in een vliegtuigje, en dan zegt de Duce opeens: waar is hier de wc? Na een paar verwikkelingen komt de frappe. Lachen. Nu niet meer, maar toen was het een voltreffer. Bijnamen. Voor Hitler bestaat er een verzameling. In China Hang-kreng Hang, in Rusland Slarottimov. Hou op! Dat is geen humor, dat is jeugdsentiment. Zijn er al moppen over Bush en Osama? Bijnamen? Ik heb nog niets gehoord. Voor humor moet je op het web zijn. Er is een animatie waarop George W. te zien is, in een beweging die het midden houdt tussen aerobics, kickboksen en housen, en dat in een versneld tempo. Van de man in de grot heb ik nog geen karikatuur gezien; geen mop over hem gehoord. Daar staakt blijkbaar de humor.