`Ik heb de tijd van mijn leven'

Wat gaat u doen, dit weekend? Stofzuigen, op visite, of gewoon eindelijk vrij zijn? Een mini-enquête bij het grote SCP-onderzoek naar tijdsbesteding.

Bij de staatssecretaris van Emancipatiezaken gaat het net als bij de gemiddelde Nederlander: Annelies Verstand stelt haar huishoudelijke taken steeds vaker uit tot het weekend, omdat ze er door de week eenvoudigweg niet meer aan toekomt. Overigens zijn die taken in het huishouden van een staatssecretaris Emancipatiezaken uiteraard gelijk verdeeld met meneer Verstand, zegt ze.

Wat gaat u doen, dit weekend? Dat was de vraag in een telefonische mini-enquête, vanmorgen, naar aanleiding van het vijfjaarlijks onderzoek naar tijdsbesteding van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Gaat u uw huishouden doen, of verzorgen, zoals steeds meer mensen buiten de traditionele uren doen? Slaapt u wat extra, zoals het gros van de Nederlanders tegenwoordig, moe omdat ook u meer bent gaan werken? En is er de komende dagen nog tijd over voor vrije tijd?

Meneer en mevrouw Verstand hebben een zeilboot, ,,zeilen is een heerlijke vrijetijdsbesteding, en ook goed voor de sociale contacten'', zegt de staatssecretaris, reagerend op het feit dat Nederlanders volgens het SCP aanzienlijk minder tijd voor zulke contacten zijn gaan vrijmaken. ,,Dit weekend zal het er echter niet van komen, want ik moet mijn dochter helpen verhuizen.''

In de zomer heeft Annelies Verstand nog tijd voor de tuin, bij slechter weer brengt ze haar vrije tijd graag met haar man door ,,in het Zutphens filmhuisje, voor de betere film''. Boodschappen doen op zaterdag? Enig, vindt Verstand, die wederom aan haar sociale contacten denkt: ,,Op de markt kom je nog eens bekenden tegen.'' Lezen? Doet de staatssecretaris, vooral romans en vakliteratuur. Televisie kijken? helemaal niet: ,,Het nieuws volg ik wel, op mijn werk, maar thuis niet.''

,,Als ik de televisie aanzet, is het nieuwsjournaal meestal al voorbij'', zegt burgemeester Philip Houben van Maastricht, die ,,nauwelijks tijd'' voor de televisie heeft. ,,Bijna al'' zijn tijd, ook zijn vrije tijd, besteedt hij aan zijn werk. ,,'sAvonds zijn er vergaderingen of moet ik iets voorbereiden. In de weekenden ben ik ook met stad en burgers bezig. Dit weekend moet ik bijvoorbeeld naar een receptie, een dodenherdenking, ik moet twee speeches schrijven en er is een feest.''

De door het SCP geconstateerde toename van het percentage mannen dat werk en zorg combineert, slaat dan ook niet op hem. Door al zijn bezigheden komt het doen van de boodschappen en het huishouden neer op mevrouw Houben. ,,Ik was wel af of maai het gras, maar de rest doet mijn vrouw alleen.'' Houben vindt het niet erg zo veel tijd in zijn werk te steken. ,,Ik heb de tijd van mijn leven. Af en toe snoep ik tussendoor wel eens een uurtje thuis hoor, dan bereid ik daar iets voor of maak ik een wandeling.''

Aan onderwijs gingen Nederlanders een uur minder besteden. Maaike Verhagen studeert Ontwikkelingspsychologie in Nijmegen en hoeft nog geen tien uur per week naar school. ,,De rest van de tijd moet ik wel veel studeren, hoewel ik dat deze week nog niet echt heb gedaan.''

Haar weekenden, díe zijn druk bezet. De zondag wordt grotendeels in beslag genomen door een hockeywedstrijd. ,,En op vrijdagavond moet ik anderhalf uur trainen.'' Ze lijkt anders dan de meeste Nederlanders, die niet bepaald vaker gingen sporten. Alleen onder ouderen groeit de deelname aan sport nog licht. In bredere zin is sprake van enige `bewegingsarmoede'.

Sociale contacten? Aanstaande zaterdag is Maaikes zus jarig, dan is er dus familiebezoek. 's Avonds wordt het waarschijnlijk ,,stappen met vriendinnen'' – meer mensen gaan volgens het SCP `af en toe' uit, niet wekelijks.

Huishouden? Schoonmaken doet Maaike eigenlijk alleen in haar eigen kamer. ,,Soms strijk ik wel eens m'n was, maar daar houdt het ook mee op.'' Van arbeidsparticipatie is het tot op heden nog niet gekomen, een bijbaantje heeft Maaike Verhagen nog niet. ,,Dinsdag heb ik een sollicitatiegesprek bij een café in de stad. Hopelijk wordt dat wat.''

Ineke van Raaij, secretaresse bij de Stichting Arbeidsplaatsen in Helmond, lijkt de verpersoonlijking van de uitkomsten va het SCP-onderzoek: ze slaapt meer, besteedt minder tijd aan contacten, heeft het druk-druk-druk dus doet in haar vrije tijd liefst niets. Komend weekend? ,,Wij doen de laatste jaren niet meer zo veel aan visite, ik zit veel liever thuis op een bank met chips en een film'', zegt ze. ,,Ik heb een schoonmaakster voor beneden, maar de slaapkamers en de was doe ik zelf. Maar daar heb ik alleen zaterdagochtend tijd voor.'' Verdelen ze de combinatie van werk en zorg? ,,Mijn man helpt niet mee, hij gaat zaterdagochtend altijd naar de schietclub.'' De zaterdagmiddag is bij Ineke altijd gereserveerd voor haar zoon, ze gaat mee naar zijn voetbalwedstrijden.

Oja, zegt ze, slapen doet ze ook meer dan vroeger. ,,Ik lig zeker om tien uur in bed, dat heb ik gewoon nodig. Ik vraag me wel eens af waar de mensen in mijn omgeving de energie vandaan halen om

'savonds nog van alles te doen.''