Vertrouwen van ondernemers daalt

Het vertrouwen van ondernemers in de Nederlandse economie is weg. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft in september gemeten dat het zogenoemde producentenvertrouwen sterk is gedaald. De forse daling is even groot als na het uitbreken van de Azië-crisis in september 1998.

Zowel in als buiten Nederland hebben ondernemers in september opnieuw minder orders binnengehaald. Al tien maanden achter elkaar lukt dat steeds slechter. De voorraden groeien dan ook. Hierdoor verwachten ze voor de rest van het jaar dan ook geen verhoging van de productie. In september werd de aanwezige productiecapaciteit ook al minder benut omdat er volgens ondernemers te weinig vraag is naar hun producten.

Overigens is de concurrentiepositie bijna hetzelfde gebleven. Alleen op markten buiten de EU is er lichte achteruitgang. Bedrijven verwachten daarom minder afzet in de periode oktober tot en met december.

Gisteren bleek uit CBS-cijfers dat het vertrouwen van de consument in de economie zich de afgelopen maand juist iets heeft hersteld van de scherpe daling eind september. Met name de bereidheid om te kopen is fiks toegenomen. Die is terug op het niveau van voor de aanslagen in de VS.

Nederlanders blijven in het algemeen wel redelijk somber gestemd over de economische ontwikkelingen. Zo verwacht 60 procent van de ondervraagden een hogere werkloosheid. Dat was voor de aanslagen nog 43 procent.

Opvallend was in september de ongewijzigde drang naar het kopen van duurzame goederen. Die blijft in oktober op hetzelfde niveau. De koopbereidheid hangt bij het CBS echter ook af van de inschatting die mensen maken van hun eigen financiële situatie. Daar was men wel pessimistischer over kort na de aanslagen. Overigens sprak het CBS niet van een dramatische daling. Na de Golfoorlog in 1991 daalde het consumentenvertrouwen veel sterker, namelijk met zo'n 20 punten in drie maanden tijd.