Heerenveen speelt defensief Ajax van het veld

Dat de negatieve speelwijze van Ajax niet altijd een garantie tot succes is, werd gisteren in Heerenveen pijnlijk duidelijk. De verdedigend ingestelde ploeg van coach Adriaanse werd in de tweede helft weg gespeeld door een frivool voetballend Heerenveen. De koploper van de eredivisie ging met een 5-1 nederlaag ten onder en verloor bovendien een groot deel van het zorgvuldig opgebouwde zelfvertrouwen.

De veertienduizend aanhangers van Heerenveen gaven hun ploeg na het laatste fluitsignaal een minuten durende staande ovatie. De Ajacieden restte niets anders dan na de eerste nederlaag van het seizoen met gebogen hoofd de kleedkamer op te zoeken. De ploeg die zichzelf na zeven overwinningen op rij al steeds nadrukkelijker als kampioenskandidaat begon te zien, had zich gisteren bij vlagen als een degradatiekandidaat laten wegspelen.

Na de zwakke seizoensouverture tegen Roda JC (1-1) en de pijnlijke 3-1 nederlaag in de voorronde van de Champions League tegen Celtic besloot de destijds wankelende coach Adriaanse de aanvallende huisstijl in te ruilen voor een defensieve speelwijze met vijf verdedigers. Ajax legde vervolgens weliswaar enkele zwakke wedstrijden op de mat, maar na acht duels stond de ploeg met twintig doelpunten voor en slechts drie tegen wel stevig bovenaan in de eredivisie. De kritiek van het bestuur en de supporters verstomde.

De aanhang van Ajax was gisteren niet in Friesland aanwezig, omdat Heerenveen in plaats van het aanvankelijk toegezegde aantal van 594 bezoekers slechts 394 toeschouwers toegang wilde bieden. Circa duizend Ajax-fans zagen het echec van hun ploeg uiteindelijk op een groot beeldscherm in de eigen Amsterdam Arena. Het bespaarde de spelers van Ajax een fluitconcert van de eigen aanhang.

De beleidsbepalers van Ajax namen uit protest plaats in het lege supportersvak in het Abe Lenstra Stadion. Gehuld in een roodwit shirt en beschermd door tientallen ME'ers met honden zagen onder anderen voorzitter Van Praag, penningmeester Van Os, algemeen directeur Van Eijden en technisch directeur Beenhakker hoe Ajax in de stromende regen opnieuw met vijf verdedigers aan een competitieduel begon.

Bij het vreemdelingenlegioen uit Amsterdam mocht de Tsjechische aanvoerder Galásek voor het eerst dit seizoen aan een wedstrijd beginnen. De Amerikaan O'Brien kreeg als linksback de voorkeur boven De Cler. En in de spits was dit keer een plaats ingeruimd voor de Egyptenaar Mido.

In de saaie eerste helft leek er niets aan de hand voor het afwachtend spelende Ajax. Behoudens een schot in de negende minuut van de Deen Jensen over het doel van Grim gaf de stug verdedigende lijstaanvoerder niets weg aan de Friezen. Toen Van der Vaart in de achttiende minuut de Amsterdammers met een geplaatste kopbal na een vrije trap van O'Brien ook nog eens op voorsprong zette, leek de behoudende tactiek van Adriaanse opnieuw resultaat op te leveren.

Op slag van rust gaf de Zweed Allbäck Heerenveen echter de impuls die het nodig had. Na een vrije trap van de Fin Nurmela kopte de volkomen vrijstaande aanvaller de bal achter Grim. Met opgeheven hoofd zocht de ploeg van trainer De Haan de kleedkamer op.

Na rust bleek Ajax de mentale dreun nog niet te boven. Ajax bleef verdedigen, terwijl Heerenveen de aanval zocht. Binnen tien minuten kreeg Heerenveen via Lurling, Jensen en Denneboom kansen op een voorsprong. De wankele Ajax-defensie wist echter ternauwernood stand te houden. Totdat Nurmela in de 69ste minuut opnieuw mocht aanleggen voor een vrije trap. Dit keer was het verdediger Gérard de Nooijer die ongehinderd de bal achter de Ajax-doelman knikte: 2-1.

De laatste twintig minuten raakte Ajax het spoor bijster. Onder aanvoering van de bij vlagen magistraal spelende Allbäck walste Heerenveen over zijn tegenstander heen. In de 72ste minuut slalomde de door Southampton begeerde spits met prachtige bewegingen langs de verdediging van Ajax. Alleen Grim kon Allbäck stoppen. Maar in de rebound tikte Denneboom alsnog de 3-1 binnen.

Zeven minuten later maakte Allbäck het karwei zelf af. Met een vloeiende beweging draaide hij van de Noor Bergd⊘lmo weg en knalde hij zijn achtste treffer van het seizoen achter Grim. Vlak voor tijd maakte het ontketende Heerenveen de afgang van Ajax compleet toen De Nooijer uit opnieuw een vrije trap van Nurmela de bal vrijgelaten in het doel kon werken.

De verdedigende tactiek van Ajax had voor het eerst dit seizoen geen succes. Verdedigend spelen en verliezen is een combinatie die bij de trotse Amsterdamse club een zeer kort leven beschoren zal zijn. Adriaanse, die afgelopen weken weer voldoende krediet opbouwde om de dreun tegen Heerenveen te kunnen overleven, bleef na afloop uiterlijk onbewogen. ,,Dit had niet mogen gebeuren'', sprak hij. ,,Een dergelijke nederlaag past niet bij een ploeg die kampioen wil worden. Het is te hopen dat we zondag hersteld zijn om weer als vanouds te kunnen gaan voetballen.'' Wat hij met `vanouds voetbal' bedoelde werd niet duidelijk.

Heerenveen

5

Ajax

1

Ruststand 1-1. 18. Van der Vaart 0-1, 45. Allbäck 1-1, 69. Gérard de Nooijer 2-1, 72. Denneboom 3-1, 78. Allbäck 4-1, 86. Gerard de Nooijer 5-1. Schdsr: Luinge. Tsch: 14.011. Gele kaart: Denneboom (Heerenveen), Trabelsi, Bergdolmo (Ajax).