GEEN WINKEL IN SYNAGOGE

Naam: Wil Cornelissen (73)

Beroep: gepensioneerd onderwijzer

Woonplaats: Zwolle

,,Als ik in de synagoge zit, zit ik daar als plaatsvervanger van mijn tantes, ooms, opa en oma die in Auschwitz, Sobibor en andere vernietigingskampen zijn vermoord. Zelf ben ik areligieus, ik weet niet wat ik me bij God moet voorstellen. Soms worden er gebeden voorgedragen die spreken over een God van liefde, dan denk ik: hallo, als dat zo is, wil ik wel even dat hij zich verantwoordt.

,,Mijn moeder komt uit een grote, bekende Zwolse joodse familie. Ik ben een Zwollenaar, maar heb jaren niet in Zwolle gewoond. Ik heb dertig jaar voor de klas gestaan, in die jaren was mijn jodendom slapende. Door toeval – maar de rabbijnen zeggen dat toeval niet bestaat – ben ik weer in Zwolle terechtgekomen. Toen vroegen ze me of ik bij de dienst in de synagoge aanwezig wilde zijn. Een dienst kan namelijk alleen gehouden worden als er tien joodse mannen aanwezig zijn. Als ik niet kwam, konden de andere joden geen dienst houden. En dat wilde ik niet.

,,Zo ben ik er ingerold. In 1987 vroegen ze me of ik lid wilde worden van de Stichting Voortbestaan Synagoge Zwolle. De synagoge was aan het verpauperen en de gemeente van 40 tot 45 mensen kon het onderhoud niet betalen. Ik heb dat gedaan, omdat ik niet wilde dat die mooie synagoge en dat monument voor de vermoorde Zwolse joden, verkocht zou worden en omgetoverd zou worden tot een spijkerbroekenpaleis.

,,De synagoge is nu gerestaureerd, maar er blijft werk aan de winkel. Er komen weinig nieuwe mensen bij de gemeente. Er zijn drie of vier kinderen. Die krijgen joodse les van de rabbijn uit Haarlem. Dat is haast privé-onderwijs. Dat getuigt van de armoede van een oorspronkelijk grote joodse gemeente in de mediene (provincie, red.). Maar de joodse gemeente moet hier voort blijven bestaan, anders hebben ze alsnog gewonnen.''