FEESTEN EN RITUELEN

Bar/Bat Mitswa De meerderjarigheidsrituelen voor respectievelijk een jongen en een meisje. Jongens worden geacht vanaf hun dertiende verantwoordelijk te zijn voor de rechten en plichten die ze als jood moeten vervullen. Voor meisjes geldt dat vanaf hun twaalfde jaar.

De Sabbat of Sjabbat Elke week vieren joden de Sjabbat, op vrijdagavond en de hele zaterdag. Het is de joodse rustdag. Sommige joden doen dan niets: ze rijden bijvoorbeeld geen auto, koken niet en steken geen lichten aan. Voor anderen is het slechts een dag van ontspanning.

Op vrijdagavond wordt traditioneel met de familie gegeten: gevlochten broden (challot), vaak kippensoep en kip of vis. Over de wijn wordt een zegenspreuk, kiddoesj, uitgesproken. Tijdens de maaltijd zingt de familie Sjabbat-liederen (zemirot). Op zaterdagochtend wordt een speciale dienst gehouden in de synagoge en op zaterdagavond sluit een plechtigheid met wijn, gevlochten kaarsen en reukdozen met kruiden de Sjabbat af.

Joods Nieuwjaar: Rosj Hasjana Het joodse nieuwjaar valt gewoonlijk in september of oktober. Het duurt twee dagen. Het zijn dagen van bezinning. Volgens de joodse overlevering begint God op deze dag ieders goede en slechte daden van het afgelopen jaar te bestuderen. Op Rosj Hasjana worden zoetigheden gegeten, zoals honingkoek, vers fruit en in honing gedoopte stukjes appel.

Grote Verzoendag: Jom Kippoer Jom Kippoer valt precies tien dagen na Rosj Hasjana. Die eerste tien dagen van het joodse jaar worden de Ontzagwekkende genoemd. Daarvan is Jom Kippoer de heiligste; God zou dan beslissen over het levenslot van de mensen in het komende jaar. De tussenliggende dagen zijn dagen van bezinning en boetedoening. Op Jom Kippoer wordt gevast en om vergeving gevraagd, zowel in gebed als direct aan de medemens.

Joods Pasen: Pesach Op Pasen vieren de joden de bevrijding van hun slavernij in Egypte. Het Paasfeest, in april of mei, duurt zeven of acht dagen. Op de eerste dag wordt het hele huis schoongemaakt. Alle brood moet het huis uit. Er worden matzes gegeten, het gistloze brood dat de joden bakten toen ze haastig uit Egypte wegtrokken.

Loofhuttenfeest: Soekot Dit valt vier dagen na Jom Kippoer. Traditioneel gebruiken joden dan acht dagen lang hun maaltijden in tijdelijke hutten van hout en doek, bijvoorbeeld op het balkon of in de tuin. Soms slapen ze er ook. De hutten, soekot genaamd, herinneren de joden aan de veertig jaar dat zij na hun ontsnapping uit Egypte door de woestijn zwierven.

Het Lotenfeest: Poerim Poerim is een echte kinderfeestdag. Kinderen verkleden zich en voeren toneelstukjes op die het verhaal vertellen van de mooie joodse koningin Ester, haar dappere neef Mordechai en de jaloerse, boosaardige adviseur van de koning Haman, die de joden wilde uitroeien. Er worden driehoekige koeken gegeten, in de vorm van Hamans hoed.

Lichtenfeest: Chanoeka Vanaf de vijfentwintigste dag van de Hebreeuwse maand Kislev (in december) wordt de verdrijving van de Syriërs uit de heilige joodse tempel gevierd. Van de chanoekalamp voor het raam wordt elke dag een extra kaars aangestoken. Mensen eten aardappelpannenkoeken (lewivot) en met jam gevulde oliebollen (soevganiot) en geven elkaar cadeaus, kinderen spelen spelletjes met de dreidl, een soort dobbelsteen.

Wekenfeest: Sjawoeot Valt zeven weken na het Paasfeest. Tijdens Sjawoeot danken de joden God voor zijn wet, de tien geboden, die hij op de berg Sinaï aan Mozes leerde in de tijd dat de joden in de woestijn leefden. Ook danken zij God voor de lente-oogst. Ze versieren hun huizen met bloemen en eten bijvoorbeeld blintzes (kaaspannenkoeken).

Vreugde der wet: Simchat Tora Dit feest valt direct na Soekot. Iedere week lezen joden in de synagoge een deel uit de Tora, de vijf boeken van Mozes (Bereesjiet, Sjemot, Wajikra, Bemidbar en Dewariem). Het laatste deel wordt jaarlijks op Simchat Tora gelezen. Aansluitend maken de joden rondedansen (hakafot) in de synagoge. De kinderen dragen vlaggetjes.