Akzo Nobel legt de lat niet te hoog

Het regent winstwaarschuwingen in de industrie maar Akzo Nobel blijft op koers. Dankzij de grootverdieners bij de farmadivisie is een beetje creatief taalgebruik voldoende om een winstalarm op zak te houden.

Zou de directie van Akzo Nobel wel eens last hebben nachtmerries? Dat ze dromen dat op dringend verzoek van financieel analisten het concern was gesplitst en de farmadivisie van de hand was gedaan?

Wanneer `de markt' een paar jaar geleden zijn zin had gekregen, dan had het Arnhemse concern gisteren een forse winstdaling moeten laten zien. Zonder de veelbesproken farmadivisie was het bedrijfsresultaat immers over de eerste negen maanden met maar liefst 15 procent gedaald. Juist de divisies verf en chemie hebben te lijden onder de wereldwijde economische tegenwind en alleen farma slaagt erin zijn hoge winstmarge te verbeteren.

Financieel bestuurder F. Fröhlich van Akzo Nobel had gisteren tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers voorbeelden te over om de economische tegenwind te illustreren. ,,Kijk alleen maar eens naar de auto-industrie in Duitsland en de Verenigde Staten'', die voor de grootste verfproducent van de wereld belangrijke afzetmarkten zijn. Verder ligt de financiële crisis in Turkije Akzo Nobel zwaar op de maag, omdat dat land (afzet 250 miljoen euro) belangrijk is binnen de verfactiviteiten.

Bij chemie is de situatie nog zorgelijker, zo laten de cijfers van gisteren zien. Na een winstdaling van 20 procent verdiende deze divisie in de afgelopen drie maanden nog maar 7,4 cent op elke gulden omzet, en daar moeten de financieringslasten en de belastingverplichtingen van het concern nog af. Vergelijk dat eens met de farmadivisie: op elke verkochte gulden resteert meer dan twee dubbeltjes. Dankzij de bijdragen van vooral Organon (anticonceptie, antidepressiva) en Intervet (diergeneesmiddelen) neemt farma bijna de helft van de Akzo-winst voor zijn rekening, terwijl de omzet rond de 28 procent ligt.

Bestuursvoorzitter C. van Lede heeft zich altijd een groot tegenstander getoond van splitsing van het concern. En niet alleen omdat bij een veelzijdig concern met slecht weer altijd wel één divisie goed presteert. ,,Focus is leuk, maar je moet tegelijkertijd oppassen om niet weggefocust te worden'', stelde hij ooit. Met andere woorden: beleggers willen duidelijkheid, maar het bedrijf mag ook weer niet te klein worden – die paradox slikt Van Lede niet. Voor de structureel verlieslijdende vezelactiviteiten (gebundeld in Acordis) hield hij twee jaar geleden overigens wel de deur open.

De weerzin tegen de waan van de dag betaalt zich al kwartalen uit: ook gisteren zorgden de lucratieve farma-activiteiten ervoor dat Akzo Nobel een winstwaarschuwing op zak kon houden. Niet toevallig verklaarde Fröhlich daarom nog eens ,,absoluut geen reden [te zien] om Akzo Nobel in twee of drie onderdelen op te splitsen''. Om een winstalarm te voorkomen was wel enig creatief taalgebruik nodig. In februari streefde Akzo Nobel nog naar een nettowinst van 1 miljard euro, bij het tweede kwartaal werd het doel ,,in de orde van grootte'' van de winst uit 2000 (946 miljoen euro), terwijl gisteren de verwachting werd uitgesproken dat de winst ,,slechts iets lager'' dan die van het afgelopen jaar zou bedragen. Eenduidigheid is anders, maar concurrenten als Basf, Bayer en Dupont – die eerder met een winstwaarschuwing kwamen – zijn nog altijd slechter af.

Fröhlich wilde gisteren geen cijfers plakken op de ,,slechts iets lagere'' winst. Is het drie procent, vijf procent? In het laatste geval heeft Akzo Nobel een winst in het vierde kwartaal nodig van 187 miljoen euro. Dat zou ten opzichte van het vierde kwartaal van vorig jaar een verslechtering betekenen van maar liefst 15 procent. In het derde kwartaal was de winst gelijk aan die van vorig jaar. En blijft de farma-divisie even winstgevend als de eerste negen maanden van dit jaar, dan mogen de chemie- en verfactiviteiten samen zelfs meer dan een derde in resultaat dalen om een vijf procent lagere concernwinst te behalen.

Het moet dus wel gek lopen wanneer Akzo Nobel deze doelstelling niet haalt. Zeker ook omdat het concern in het tweede kwartaal een voorziening van 275 miljoen euro heeft genomen om de lopende saneringen (min tweeduizend arbeidsplaatsen) te kunnen betalen. Hierdoor gaan de kosten omlaag, terwijl deze stroppenpot mooi buiten de bekendgemaakte winstdoelstellingen blijft.