Reality zakt in

Het einde van een trend: in Amerika heeft de werkelijkheid de reality ingehaald en daarom is reality gaan vervelen. Net nu de Amerikaanse tv-zenders hun realityshows wilden uitbreiden, geeft de kijker niet meer om mens-experimenten op tv. Dat heb je met verschijnselen die waanzinnig populair zijn: na een paar jaar worden ze waanzinnig impopulair. Joop van den Ende en John de Mol hebben hun bedrijf dus net op tijd verkocht.

De Amerikaanse tv-zender ABC heeft deze week een grote realityshow geschrapt, lees ik in The New York Times. Het gaat om The Runner, een programma waarin iemand in het verborgene het land door moet en niet door kijkers mag worden gesnapt. Het realityspelletje The Mole, een variatie op de Belgisch-Nederlandse survival-speurtocht naar een spion in het gezelschap, is al niet doorgegaan, terwijl het vorig jaar uitstekend scoorde. Survival genoeg in Afghanistan, zo lijkt het. De kijkcijfers van twee andere realityshows op CBS en Fox vielen ook zwaar tegen.

Amerikanen hebben wel andere uitdagingen het hoofd te bieden dan met een gezelschap in allerlei situaties op tv te komen. Alleen al de clichés ,,uitdaging'' en ,,er helemaal voor gaan'' horen bij een samenleving die weinig uitdagingen kent. In Amerika kijkt iedereen liever naar het opwindende nieuws. Dat betekent niet dat er geen behoefte is aan amusement maar daar moet je dan juist mee aan de harde werkelijkheid kunnen ontsnappen. Het sleutelwoord voor Amerikaanse tv-producenten is ,,troost''.

In het suffe Nederland scoort het lekker goedkope reality nog steeds op de commerciële zenders voor een jong publiek, maar het echte hoogtepunt is voorbij. Soap is daarentegen een blijvertje, voor jong en oud, omdat er elke minuut wel iets hevigs te beleven valt.

Producenten van reality proberen varianten te bedenken om de kijkers vast te houden. Met gemengd resultaat. De survivalshow op een tropisch eiland Expeditie Robinson, met hoger opgeleide deelnemers, scoort slecht, terwijl programma's met lager opgeleiden het beter doen.

De oer-realityshow Big Brother heeft nog steeds de meeste kijkers. The Battle is een strijd tussen een rijke en een arme groep deelnemers. De groep die wint, mag in een luxe-huis, de verliezende club slaapt in een stal en zo gaat het heen en weer. Toch draaien de interessantste momenten niet om die strijd. Het zijn de gebruikelijke confrontaties die zich ook in eerdere jaren voordeden, maar dan met meer seks en bloot erbij.

Kelly die transseksueel is. De oudere Tania die een zwaar verleden heeft en weg wil. Priscella gaat met haar praten en wordt er dan door een andere deelnemer van beschuldigd dat ze eerder Tania achter haar rug heeft zwart gemaakt. Er worden veel seksuele toespelingen gemaakt, korte relaties aangegaan met gefoezel en gehijg onder dekens en net als bij de eerdere Big Brothers staan de deelnemers steeds later op om de tijd door te komen.

Net als vorig jaar kruipen de kijkcijfers omhoog naarmate het programma vordert. Nu staat het op 755.000 kijkers en daar moeten de producenten tevreden over zijn. Aan de advertenties te zien mikken ze vooral op een publiek van tussen de 14- en 30-jarigen.

Andere realityshows moeten het met minder doen. De wedstrijdjes kotsen en frikadel eten van Een rug te ver blijven rond de 200.000 kijkers steken. Dat geldt ook voor de serie Link van SBS6. Daarin worden vijf koppels in een huis door elkaar gegooid. De kijkers en de deelnemers moeten raden wie bij elkaar horen. Weer veel halve erotiek, bedscènes, strippoker en dat om 7 uur `s avonds.

Dan scoort Blind Vertrouwen, waarin drie gescheiden stellen in Portugese vakantievilla's tot overspel worden verleid beter: 550.000 kijkers. In het journalistieke discussieprogramma De Leugen Regeert kwam Marijke Schaaphok, de grote volks-deëmancipator van Endemol, vrijdag uitleggen dat een van de deelnemers van Blind Vertrouwen in tegenstelling tot wat hij beweerde toch echt een overspelige kus had gegeven. Amerikaanse journalistieke programma's hebben wel wat beters te doen. Gelukkig het land dat reality nog opwindend vindt.