Poedervrees verpest zin in Halloween

De miltvuurfase van de `oorlog tegen het terrorisme' komt dichter bij huis dan de bommen op Afghanistan. Amerika zoekt steun thuis.

Antrax, de onzichtbare vijand die de Verenigde Staten belaagt, heeft het Witte Huis bereikt. Althans de postkamer van de president, op een paar kilometer van het echte ambtspaleis van het staatshoofd. Met zo'n bangmaker heeft Amerika nauwelijks behoefte aan Halloween.

Gezinnen kopen nog braaf pompoenen en snoep opdat de kinderen volgende week woensdag weer verkleed langs de deuren kunnen gaan om `trick or treat' te roepen. Maar het wil niet erg lukken met de geraamtes die men in normale tijden bij de voordeur hangt en de griezelpakken waar de kinderen al dagen in rondlopen om de enge sfeer wat op te bouwen. Het witte poeder is al eng genoeg.

Zoals een Washingtonse lobbyiste tegen haar buurtgenoten met kinderen zegt: ,,Kom volgende week woensdag maar snel een stuk pizza halen. Dit is geen jaar voor meer bangmakerij.'' Amerikanen winkelen weer, zeggen directies van winkelcentra, maar zij kopen vooral spullen om het huis gezellig te maken en kleine elektronica. En zij halen oude Britse oorlogsfilms waarin de mensen moedig waren. `Muddling through' wordt nog eens een Amerikaans begrip.

De antraxfase van deze `Oorlog tegen het Terrorisme' is ongrijpbaar, en toch dichter bij huis dan de voortgaande bombardementen in Afghanistan. Een dode postbode en een uit zijn huis gezet Congres komen harder aan dan honderd per ongeluk gebombardeerde Afghanen en honderdduizenden hongerige vluchtelingen. Natuurlijk zijn er Amerikanen die zich meestal zacht sprekend afvragen of de ene dode erger is dan de andere, maar dat is niet de toon van de politieke discussie.

Even bizar: het vrijwel complete gebrek aan onafhankelijk nieuws over de oorlog tegen één man en zijn volgelingen en beschermheren wordt bijna geëvenaard door het steeds evidenter gebrek aan kennis over de biologische oorlogvoering op het thuisfront. Naar men nu ontdekt kan de verstuifbare vorm van antrax ook worden verspreid en geïnhaleerd zonder dat een brief is opengescheurd.

De hoge kwaliteit van de op politici en tv-organisaties gerichte antraxbrieven leidt tot discussies over de herkomst. Deskundigen verwijzen naar het meest waarschijnlijke land van herkomst, Irak, maar in de Washingtonse praatcircuits heeft die vorige week ruim verkondigde stelling weer aan actualiteit ingeboet. Het is duidelijk dat vice-president Cheney en minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell er op staan dat eerst de oorlog tegen Bin Laden & Co wordt gewonnen. Anders vallen cruciale bondgenoten in de regio voortijdig af.

Bush senior heeft zich in het matigende koor gemengd. In een vraaggesprek met CBS waarschuwt hij voor niet te overziene gevolgen van een verbreding van de oorlog tot Irak. Hem wordt door Republikeinse conservatieven nog steeds verweten dat hij de Golfoorlog in 1991 niet heeft `afgemaakt' door achter Saddam aan te gaan. Daar heeft hij nog steeds geen spijt van, zegt hij, allerlei Golfstaten die de Verenigde Staten nu steunen zouden als bondgenoot zijn afgevallen. Pakistans president Musharraf onderschreef die analyse op CNN.

Intussen is de kruipende onzekerheid in de Verenigde Staten zo ver gekomen dat de posterijen een briefkaart hebben verstuurd aan alle postadressen in de natie om de burger te leren zijn post te openen in de 21ste eeuw. [Vervolg ANTRAX: pagina 5]

ANTRAX

Zwartepieten tijdens de paniekgolf

[Vervolg van pagina 1] President Bush was zichtbaar geïrriteerd toen hem gisteren werd gevraagd of hij zelf nog veilig was. ,,Ik heb geen antrax'', antwoordde hij ongemakkelijk. Hij zou vandaag weer met frisse moed naar zijn werk gaan. In de westelijke vleugel van zijn woonhuis, dus ontsnappen kan alleen in de kelder.

Gisteren bleef het onbehagen in de hoofdstad groeien naarmate duidelijker werd dat de directie van de posterijen én de medische adviseurs van de overheid het gevaar van de antrax-brieven te licht hadden opgevat. Nu pas krijgen de postwerkers handschoenen en voorlichting. In de leidinggevende echelons gaf iedereen elkaar de schuld. De gemeente keek naar de US Mail, de Mail naar de regionale gezondheidsdienst en die laatste klaagde over te veel media-aandacht. Zwartepieten is een bekend stadium in een paniekgolf.

De werknemers van het grote sorteercentrum van Washington voelden zich verraden omdat eerst twee collega's moesten sterven, en twee anderen in ernstige toestand in het ziekenhuis terecht moesten komen voordat zij medisch werden onderzocht. Toen ook dat te langzaam verliep kregen alle collega's anti-biotica.

Ook in Trenton (New Jersey), waar een nieuw geval van antrax bij een PTT'er is vastgesteld, en New York werden postmensen op grote schaal aan pillen geholpen.

Niemand weet zeker of de biologische oorlog is begonnen. Senator Bill Frist, een medicus uit Tennessee, noemde de gevonden antrax `van wapenkwaliteit'. Hoewel de regering ervan uitgaat dat de 11 september-bende achter deze sluipende aanval zit, houdt men de mogelijkheid open dat binnenlandse extremisten de ziekelijke intuïtie hebben gehad hun poederpost te laten aansluiten bij het WTC- en Pentagon-scenario.

Van paniek is nog steeds geen sprake. Uit een Gallup-enquête van USA Today en CNN blijkt dat maar twee procent van de Amerikanen een gasmasker heeft gekocht en een vaccinatie tegen antrax of pokken heeft gehaald. Een kwart maakt zijn post voorzichtiger open. Slechts 34 procent heeft er alle vertrouwen in dat de Verenigde Staten een massale antrax-aanval aankunnen; 43 procent heeft er enig vertrouwen in.

88 procent vindt dat president Bush het goed doet. En hij krijgt ruim baan: zeven op de tien Amerikanen meent dat het noodzakelijke geld moet worden uitgegeven aan het inrichten van een ruimteschild; in juli vorig jaar vond maar 51 procent dat de moeite waard. Een meerderheid vindt dat de immigratie op het huidige niveau niet kan worden gehandhaafd.

De natie schurkt zich behaaglijk in de huiskamer en knutselt aan de nieuwe geluidsinstallatie want de tv heeft toch bijna geen beelden van de oorlog in waar was het ook al weer, Afghanistan. Amerika is redelijk op zijn gemak, totdat de postbode komt. Die belt niet twee keer als hij bacteriën bij zich heeft.