`Kloof in samenleving door media'

Media zijn slechts geïnteresseerd in extreme standpunten van moslims en veroorzaken door deze eenzijdige werkwijze een kloof in de multiculturele samenleving, zo meent PvdA-Kamerlid Nebahat Albayrak.

,,Ik heb slechts gezegd wat op dat moment door mijn hoofd ging,'' schreeuwt PvdA-Kamerlid Nebahat Albayrak door haar mobiele telefoon. Ze probeert boven het verkeerslawaai van de Turkse hoofdstad Ankara uit te komen waar ze zich bevindt.

Afgelopen zondag was zij gast van het Turkse televisieprogamma Pazar Panoramasi van TRT. Het Kamerlid, dat naar verluidt haar geslaagde entree in de politiek beloond zal zien worden door een 'zeer hoge positionering' op de verkiezingslijst van de PvdA, beklaagde zich over de ,,eenzijdige'' werkwijze van Nederlandse journalisten bij de berichtgeving over moslims sinds 11 september. Op de staatstelevisie, volgens critici spreekbuis van regering en leger, zei Albayrak over Nederlandse journalisten: ,,Zij willen alleen maar extreme meningen horen van ons. Islamitische straatjongens krijgen alle aandacht, terwijl de aanvallen op moskeeën en islamitische winkels worden afgedaan als incidenten.''

Wat verwijt u de Nederlandse media precies?

,,Ik heb vooral twee dingen gemist. Het geluid van de mainstream moslims en ik had meer serieuze aandacht verwacht voor de kleine terreur, gericht jegens moskeeën en winkels van moslims. De baldadige vreugde van Marokkaanse jongeren werd meteen toegeschreven aan alle moslims in Nederland en op een hoop gegooid met de vreugdedansen van Palestijnen, terwijl de brandstichtingen werden afgedaan als baldadig. De evenwicht was zoek.''

Discriminatie?

,,Ik constateer slechts en dat frappeert mij mateloos. Na 11 september ben ik door veel televisieprogramma's benaderd. We hadden dan voorgesprekken van bijna een uur waarin ik mijn mening en interpretatie gaf. Ik geloof dat ik het geluid van de mainstream van Turkse moslims verkondig. Ik ben weliswaar een moslim, maar ik heb de islam vooral als een cultuur beleefd en niet als een religie. Later belden de journalisten dan terug met: Sorry, bedankt, we maken toch geen gebruik van uw aanwezigheid.

,,Na een keer of drie ging ik me afvragen hoe het toch kwam dat ze uiteindelijk mijn verhaal niet wilden hebben. Volgens mij hadden ze allemaal al een concept in hun hoofd en ik paste daar niet in. Ik heb geen bewijzen van discriminatie. Ik vermoed eerder dat men sensatie wilde hebben.''

Waren er ook serieuze programma's bij?

,,Het waren allemaal programma's die bekend staan als serieus, zoals Buitenhof. Hun verklaring was dat ze mensen met tegenovergestelde meningen in de uitzending wilden hebben. Misschien krijg je zo wel een betere discussie dan wanneer je alleen maar gelijkgestemden aan de tafel hebt, maar op die manier kun je de meest voorkomende opvattingen niet weergeven. De redactie kan legitieme argumenten hebben gehad, maar ik weigerde me gek te laten maken door de waan van de dag. Hoewel ik de werkwijze van journalisten respecteer, vind ik dat zij door voornamelijk zeer uiteenlopende opvattingen te laten zien en horen de multiculturele samenleving geen dienst hebben bewezen. Sommige journalisten hebben het wij versus zij-gevoel aangewakkerd, terwijl wij zo goed op weg waren naar een multiculturele samenleving. Wat ik zeg is dit: media zouden zich meer bewust moeten zijn van hun bijzondere verantwoordelijkheden, al helemaal in dergelijke delicate omstandigheden.''

Wat zouden de motieven van die journalisten kunnen zijn?

,,Misschien dat het spectaculair brengen van nieuws beter verkoopt. Deze ervaringen waren voor mij in ieder geval een eye opener. Misschien hebben ook journalisten zich laten beïnvloeden door angstgevoelens. 11 september was in vele opzichten bijzonder extreem. Het gevaar, de oorlog is nooit eerder zo dichtbij geweest. De oorlog was voor veel mensen opeens niet meer geschiedenis. Ik ben ook geschrokken, maar dan vooral van mijn eigen constatering.''

,,De kritiek van Albayrak is een beetje flauw'', reageert eindredacteur Jan van Friesland van Buitenhof. Van Friesland meent dat de redactie van Buitenhof de gasten niet selecteert om hogere kijkcijfers te scoren. ,,Op zich heeft zij wel gelijk als zij zegt dat wij onze gasten zo selecteren om een goed en scherp debat te krijgen. En dat krijg je met mensen met tegenovergestelde standpunten. Ik weet dat wij inderdaad nogal wat niet-seculiere moslims in ons programma hebben gehad.''

Ron Abram, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) categoriseert de kritiek van Albayrak als schieten op de boodschapper. ,,Door de bank genomen vind ik de berichtgeving in Nederlandse media juist zeer correct,'' zegt Abram. ,,De Duitse bondskanselier Schröder meent ook dat de media de economische malaise aandikken. Journalistiek is een makkelijk doelwit, vooral als er veel slecht nieuws is.''