IRA begint met inleveren wapens

Het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) heeft gisteren een begin gemaakt met ontwapening. Het wankelende zelfbestuur in Noord-Ierland en het wijdere vredesproces lijken daarmee voorlopig gered.

In ruil voor de `historische stap' van de IRA beloofde de Britse regering vanmiddag haar militaire sterkte in Noord-Ierland verder te verkleinen, onder meer door vier bases langs de grens met de Ierse republiek af te breken, zoals de republikeinen hadden geëist.

Het besluit van de IRA, anderhalf jaar nadat paramilitaire ontwapening volgens het Goede Vrijdag-akkoord voltooid had moeten zijn, brengt ,,stabiliteit in de politieke instituties'', zei John Reid, de Britse minister voor Noord-Ierland, vanochtend. David Trimble, de demissionaire premier van het experimentele protestants-katholieke zelfbestuur, zei de stap te beschouwen als ,,het ondubbelzinnige bewijs van republikeinse verplichting aan het vredesproces waarom we gevraagd hebben''.

De internationale ontwapeningscommissie in Noord-Ierland gaf gisteren een verklaring uit die bevestigde dat de IRA ,,een significante hoeveelheid wapens volledig en permanent buiten gebruik heeft gesteld''. De IRA liet weten de ,,ongekende stap'' te hebben gezet ,,om het vredesproces te redden en anderen te overtuigen van onze oprechte bedoelingen''.

Het besluit van de IRA werd algemeen verwacht nadat Gerry Adams, de leider van Sinn Féin, de politieke spreekbuis van de IRA, maandag een ,,belangrijke stap'' aankondigde en de IRA opriep zijn gewelddadige verleden in te ruilen voor een democratische toekomst. Sinn Féin stond na 11 september onder toenemende druk van de Britse, Ierse en Amerikaanse regering de wereld van zijn vreedzame toekomstplannen te overtuigen. De protestantse regeringspartners hadden bovendien vorige week het zelfbestuur verlaten en weigerden terug te keren zonder substantieel gebaar van de IRA.

Adams riep de unionisten van David Trimble op om ,,deze kans niet te vergooien''. Trimble heeft voor zaterdag zijn partijraad bijeengeroepen. Hij zal hun goedkeuring vragen om opnieuw samen met Sinn Féin te regeren. ,,Dit is de dag waarvan we dachten dat hij nooit zou aanbreken'', aldus een glunderende Trimble. ,,En toch is het gebeurd.''

Om hoeveel wapens het gaat, is onduidelijk. Republikeinen beschouwden het inleveren van wapens als een capitulatie. Republikeinse haviken deden het besluit gisteren af als ,,uitverkoop aan de bezetter''. Protestantse paramilitairen hebben de stap afwijzend of gematigd positief ontvangen, maar er zijn nog geen aanwijzingen dat ook zij een begin zullen maken met ontwapening, zoals het Goede Vrijdag-akkoord eist.

De Ierse premier, Bertie Ahern, wiens partij het de komende verkiezingen tegen Sinn Féin opneemt, sprak ook van een historisch besluit. Zijn Britse collega Blair noemde het ,,van fundamentele betekenis'' en ,,een mijlpaal op een lange weg''. Hij moet uiterlijk morgen om middernacht besluiten het zelfbestuur een nieuwe kans te geven. Ook de Amerikaanse regering verwelkomde de stap.

analyse pagina 4