Een inspirerend minitheaterfestival voor kinderen

'Moeten we dat nou wel doen?' Ongetwijfeld hebben ze zich dat bij Jeugdtheatergroep Artemis afgevraagd, toen Koos Terpstra van Noord Nederlands Toneel met zijn debuut jeugdtheatertekst aan kwam zetten. Een soort Kinderbeschimpfung is het, waarbij actrice Manon Nieuweboer op vol vermogen de `kitkunderen' verwensingen naar het hoofd slingert. Vervolgens duikt ze op twee van haar medespelers om daar de rest van de voorstelling om beurten mee te tongzoenen. De kinderen zitten er met open mond en grote grijns naar te kijken.

Over wat is en wat waar is vormt een onderdeel van het minifestival De Theaterkeuken. Vijf voorstellingen op een dag zijn er te zien, geschreven door vijf verschillende auteurs, gespeeld door zes uitstekende acteurs. Het is een experiment van artistiek leider Matthijs Rümke van Artemis, die de voorstellingen samen met Moniek Merkx in slechts twee maanden tijd regisseerde. Een zeer geslaagd experiment.

Over wat is en wat waar is behoort tot de pittige gerechten. Het hartverscheurend mooie De jongens van Poe is geheel anders van smaak. Over de tweelingbroertjes Edgar en Allan Poe die zich hebben verschanst op hun kamer en daar ruimtereiziger spelen. Edgar haat Allan en legt punaises onder zijn billen. Allan is juist dol op zijn broer en zou met hem trouwen als de wet niet had voorgeschreven dat je met 'vreemde meisjes' moet huwen. Deze voorstelling is nauwelijks meer experiment te noemen, hij is helemaal af.

Hetzelfde geldt voor Drie van Bodil de la Parra. Het is een stuk voor kinderen vanaf vier jaar oud en je zou iedere kleuter gunnen dat dit zijn of haar eerste toneelvoorstelling was. Drie gaat over een drieling die van huis wegloopt. Ze zijn vier jaar oud, maar de oudste (Matthijs Rümke met speen in zijn mond) is zeventien dagen te vroeg geboren. Daarom loopt hij moeilijk en heeft hij epileptische aanvallen. Hij moet dus naar een speciale school. Uit protest zijn de broertjes op reis gegaan naar oom Kees in Groningen, waar ze vast met zijn drieën mogen wonen. Met alleen stoeltjes als decor verbeelden de acteurs de barre tocht. Ze kibbelen, hebben honger, vechten met koeienvlaai en missen hun ouders. Het verhaal is eenvoudig, vertederend en perfect in balans. Een juweeltje.

De koning is dood, leve de koning is vergeleken bij de voorgaande gerechten minder gelukt. Het is een versimpeling van Shakespeare's Macbeth, waarin alle nadruk ligt op macht en het verlangen naar macht. Helaas is Moniek Merckx in haar bewerking te dicht bij het origineel gebleven, waardoor er voor kinderen allerlei onbegrijpelijk details en veel te veel rolwisselingen voorbijschieten.

Pang!, de eerste jeugdtheatertekst van Gerardjan Rijnders, is om een andere reden experimenteel van karakter. De voorstelling duurt maar twintig minuten. Mooi is hij wel. Over een meisje dat alleen thuis zit en bang is. Overal hoort en ziet ze spoken. Enge mannen voor het raam, stemmen uit luidsprekers, mensen die door muren heen kunnen lopen. De onheilspellende muziek draagt bij aan het griezeleffect, maar écht eng wordt het pas als de volwassenen binnenkomen. Hun onbegrijpelijke gesprekken zijn nog veel dreigender dan alle spookfantasieën bij elkaar.

Het voordeel van vijf voorstellingen op een dag is de sfeer waarin je terechtkomt. Theaterkijken wordt, zoals Artemis hoopte, het verorberen van steeds nieuwe beelden die niet alleen lekker, maar ook inspirerend en indringend zijn. Voor zowel kinderen als volwassenen is het een feest om zo'n kijkje in de keuken te krijgen. Dit is kindertheater op zijn best.

Voorstelling: De Theaterkeuken door Theater Artemis. Teksten: Moniek Merkx, Bodil de la Parra, Gerardjan Rijnders, Koos Terpstra, Jan Veldman. Regie: Moniek Merkx, Matthijs Rümke. Gezien: 20/10. Tournee t/m 18/11. Inl. 073-6123223, www.artemis.nl