Ed Spanjaard maakt Verdi-feest van Il trovatore

Na een laatste serie voorstellingen van Verdi's Il trovatore in januari, valt komend jaar definitief het doek voor Opera in Ahoy' in Nederland. Als voorproefje op die afscheidsproductie klonk deze week traditiegetrouw een concertante uitvoering in het Concertgebouw, waarvan later dit jaar een cd-opname verschijnt.

Als enig operaproducent in Nederland besteedde Peter Kroone met Opera in Ahoy' ruim aandacht aan Verdi's honderdste sterfjaar. Hij realiseerde een succesvolle productie van Nabucco (januari 2001) en oogstte een onverdiend fiasco met de door storm en regen letterlijk in het water gevallen openluchtvoorstelling van Rigoletto, die maar één van de geplande vier voorstellingen beleefde. In januari sluit Il trovatore de Verdi-rij, waarmee dan tevens een betreurenswaardig einde komt aan tien jaar artistiek hoogwaardige, grootschalige opera in Nederland.

Ook aan het eind van de rit in Nederland houdt Opera in Ahoy' vast aan opperste muzikale integriteit. Afgaand op de concertante uitvoering gisteravond, wordt de productie van Il trovatore geen slotakkoord met stille trom, maar een operawaardige climax. Na eerdere Opera in Ahoy'-voorstellingen van La traviata (2000) zijn het in Il trovatore opnieuw Ed Spanjaard en het Nederlands Balletorkest die de inhoudelijk flinterdunne maar muzikaal heerlijk heetgebakerde geschiedenis van véél brandstapels, twee jaloerse broers en de zelfmoord van beider geliefde in soms schrille, dan weer romige kleuren tot leven wekt.

Spanjaard heeft zich ontwikkeld tot een Verdi-dirigent van internationaal niveau, en maakt maat voor maat indruk met zijn subliem gedoseerde spanningsopbouw. Nergens effectzuchtig maar steeds uiterst effectvol worden tempo en dynamiek geplooid naar de glooiingen van de handeling. Waar gestreden wordt, pookt Spanjaard het Nederlands Balletorkest op tot nekhaar kietelende uitbundigheid. Waar de beurt is aan lome lyriek, krijgen de zangers alle ruimte. Zo maakt Spanjaard van deze Trovatore één groot Verdi-feest, waarbij het zichtbare speelplezier nergens ten koste gaat van controle en beheersing.

Ook vocaal valt er in deze Il trovatore veel te beleven. Aan de basis betoont het Opera in Ahoy'-koor zich met spatgelijke dictie en smeltende harmonieën in het monikken- en nonnenkoor vermoedelijk het beste grote amateurkoor in Nederland. Aansprekend rauw en rafelig is de Azucena van Elisabetta Fiorillo, die tenor Ignacio Encinas (Manrico) inspireert tot een vlammende weergave van de aria Di quella pira. Hij wordt bekempt door de haast zwoele bariton van Vladimir Stoyanov (Graaf Luna), die met een indrukwekkende mix van zachtheid en kracht invulling geeft aan de aria Il balen del suo sorriso. Spil van de handeling is Olga Romanka (Leonora), die met een werkelijk betoverende vocale souplesse zowel stromende verstilling als klaterende coloraturen naar haar hand zette.

Dat initiatiefnemend producent Peter Kroone straks met zó indrukwekkend vocaal en orkestraal geschut afscheid neemt, is typerend voor de visie en de durf die Opera in Ahoy' steeds eigen zijn geweest.

Concert: Il trovatore van G. Verdi door Nederlands Balletorkest/Opera in Ahoy'-koor en solisten o.l.v. Ed Spanjaard. Gehoord: 22/10 Concertgebouw, Amsterdam. Scènische opvoeringen: 18 t/m 20/1 in Ahoy', Rotterdam.