Sharon kan niet lang `nee' blijven zeggen

De Israëlische premier Sharon lijkt niet te beseffen dat het heroveren van zes Palestijnse steden de anders zo hechte banden met de VS onder druk zet. Hij handelt alsof de wereld niet is veranderd.

De Israëlische premier Ariel Sharon heeft geen gevoel voor internationale verhoudingen. Zelfs niet voor het Amerikaanse belang om de, ook voor het welzijn van Israël, nogal problematische coalitie met islamitische landen tegen Afghanistan en Osama bin Laden in stand te houden.

Toen Sharon vorige week het Israëlische leger opdracht gaf Palestijnse steden te heroveren, naar aanleiding van de moord op de minister van Toerisme, Rehavam Ze'evi, vergat hij juist dat aspect van de strategische banden met de VS.

De Amerikanen zouden de aanval op het Palestijnse zelfbestuur moet begrijpen. Want is de Israëlische strijd tegen het Palestijnse terrorisme niet even rechtvaardig als de Amerikaanse oorlog tegen het internationale terrorisme in Afghanistan? Doden de Amerikanen ook niet honderden onschuldige burgers?

Premier Sharon wil of kan niet doorgronden dat er wezenlijke verschillen zijn tussen het uit de Israëlische bezetting en annexatiepolitiek geboren Palestijnse verzet, en de Amerikaanse strijd tegen het internationale terrorisme, waarachter geen territoriale expansie schuil gaat.

Niet alleen daarom kwam de harde en onverhoedse Amerikaanse eis om Israëlische troepen onmiddellijk uit de Palestijnse steden terug te trekken gisteravond als een volslagen verrassing voor Sharon. Gisterochtend zei de premier nog geen tekenen van Amerikaanse druk te bespeuren. Dat daar in de Israëlische pers wel over werd geschreven kon hij niet weten. ,,Sedert het joodse nieuwjaar (half september) heb ik geen kranten meer gelezen'', zei de premier gisteren volgens de Israëlische pers.

Alsof de wereld niet is veranderd, zo leeft Sharon nog in de sfeer van de represailles tegen de Palestijnen, zoals deze lange tijd golden. Uit zijn lange loopbaan in dienst van de Israëlische veiligheid putte Sharon gisteravond de kracht om het Amerikaanse ultimatum vierkant naast zich neer te leggen. De veiligheid van Israëlische burgers heeft voorrang op alle Amerikaanse belangen, repliceerden Sharons woordvoerders.

Israëls ultimatum aan de Palestijnse leider Yasser Arafat blijft dan ook onveranderd van kracht. De Palestijnse leider moet de moordenaars van Ze'evi arresteren en uitleveren, de Palestijnse terreurorganisaties ontbinden en een einde maken aan de ophitsing tegen de joodse staat.

Wat Sharon niet in de gaten heeft, is dat de Amerikanen door deze onrealistische eisen heenkijken en, mede geïnspireerd door de Israëlische oppositie, de premier ervan verdenken uit te zijn op de vernietiging van het Palestijnse zelfbestuur. Sharon ontkent dat en heeft vanaf het begin van de militaire operatie terugtrekking als optie opengehouden. Misschien was dat een rookgordijn voor zijn ware intenties.

De vraag is hoe lang Sharon `nee' tegen Washington zal kunnen blijven zeggen. Behalve Amerikaanse druk heeft hij ook te maken met een opstand in zijn regering van nationale eenheid. De Arbeidspartij van de minister van Buitenlandse Zaken Shimon Peres heeft hem nog de wacht aangezegd, maar afhankelijk van het verloop van de oorlog tegen Arafat, komt dat moment naderbij.

Zonder Peres loopt Sharon het risico binnen zijn eigen Likud-partij door de steeds extremer wordende ex-premier Benjamin Netanyahu als partijleider en premier te worden onttroond. Heeft Sharon deze rivaal met zijn militaire actie willen inhalen en voorbijstreven?

Maar wat blijft er van die `winst' over als de Amerikaanse druk te zwaar wordt, Sharon bakzeil moet halen en de Palestijnse leider Yasser Arafat victorie kan kraaien?