Observatie onder dwang mag van Raad van State

Geestelijk gestoorden onder dwang ter observatie opnemen is volgens de Raad van State niet in strijd met het Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM). PvdA en VVD, samen een meerderheid in de Tweede Kamer, willen graag dat deze mogelijkheid er komt.

De duur van de observatieperiode moet echter op medische gronden voor elk geval afzonderlijk vastgesteld worden en mag van de Raad van State niet automatisch maximaal 21 dagen zijn. Dit laatste hadden PvdA en VVD voorgesteld in het amendement dat zij vorige maand indienden bij de behandeling van een wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen. Het kabinet kantte zich fel tegen het amendement dat gedwongen opname ter observatie onder een aantal strikte voorwaarden mogelijk maakt.

Volgens de ministers Borst (Volksgezondheid) en Korthals (Justitie) zou het amendement, dat door een meerderheid in de Kamer wordt gesteund, in strijd zijn met het mensenrechtenverdrag. Onder druk van de Kamer besloten ze daarop spoedadvies over het amendement aan de Raad van State te vragen.

De rechter moet, zoals altijd bij gedwongen opname, toestemming geven om een psychiatrisch patiënt ter observatie in een inrichting op te nemen. Die machtiging moet de rechter baseren op het oordeel van een onafhankelijke psychiater. Die moet aangeven dat het nodig is om betrokkene op te nemen in een omgeving zonder bijvoorbeeld drugs en alcohol om een goed oordeel over diens geestestoestand te kunnen krijgen.

Een deel van de Kamerleden wil daar niets van weten uit angst voor misbruik van de regeling. Zij vrezen dat die misbruikt kan worden om de openbare orde te handhaven, door lastige, maar niet gevaarlijke gestoorden op te sluiten.

Volgens Borst werkt dwang bij deze mensen, vaak schizofrenen en mensen die niets met de hulpverlening te maken willen hebben, averechts. Hun afkeer zou alleen maar toenemen. Zij meent dat een kwalitatief betere hulpverlening meer zoden aan de dijk zet. Borst en Korthals blijven ook na het advies bij hun mening dat het amendement moet worden verworpen.