Adams zet IRA onder druk

Leider Gerry Adams van de Noord-Ierse republikeinse partij Sinn Féin heeft het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) opgeroepen een begin te maken met inlevering van wapens.

Het was voor het eerst dat de leiding van Sinn Féin openlijk aandrong op het inleveren van wapens door de IRA, die geldt als ondergrondse gewapende tak van de partij. Sinds de aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten is de politieke druk op de IRA toegenomen om concessies te doen die het vastgelopen vredesproces in Noord-Ierland een nieuwe impuls kunnen geven. Nevendoel van de internationale strijd tegen terrorisme is de ontmanteling van de IRA, die al dertig jaar een gewelddadige strijd voert tegen Brits bestuur over Noord-Ierland. Daarbij zijn 3.600 mensen omgekomen.

De IRA heeft nog niet gereageerd, maar een positieve reactie zou een doorbraak kunnen betekenen in het vredesproces tussen katholieken en protestanten dat al maanden in een ernstige crisis verkeerd. De weigering van de IRA om de wapens in te leveren vormt een belangrijk struikelblok in de uitvoering van de vredesregeling voor Noord-Ierland die in 1998 op Goede Vrijdag werd overeengekomen.

Adams zei gisteren op een bijeenkomst van Sinn Féin: ,,Martin McGuinness [tweede man van de partij, red.] en ik hebben met de IRA gesproken, en we hebben als onze opvatting gegeven, dat een volledige mislukking van het vredesproces kan worden voorkomen en dat de situatie kan worden veranderd als de IRA in de wapenkwestie tot een baanbrekende beweging bereid zou zijn.''

Algemeen nemen waarnemers aan dat Adams en McGuinness grote invloed hebben in IRA-kringen en dat zij hun oproep niet zouden hebben gedaan als zij niet redelijkerwijs mogen verwachten dat de IRA er positief op zal reageren. De Britse minister voor Noord-Ierland, John Reid, verwelkomde de oproep van Adams als ,,hoogst significant''. Hij zei dat de Britse regering niet ,,krenterig'' zal reageren als de IRA wapens gaat inleveren. Dat zou kunnen betekenen dat Londen in dat geval bereid is (een deel van) zijn troepen uit Noord-Ierland terug te trekken.

De pro-Britse UUP (Ulster unionisten) reageerde voorzichtig optimistisch op de oproep van de Sinn Féin-leiding, maar beklemtoonde – ,,eerst zien, dan geloven'' – dat men wenst dat woorden in daden worden omgezet.