Socialisten winnen in Berlijn

Klaus Wowereit, interim-burgemeester voor de SPD in Berlijn, heeft gisteren de verkiezingen voor een nieuw stadsbestuur gewonnen en de CDU als sterkste partij afgelost.

Opmerkelijke winst boekte ook de ex-communistische PDS onder aanvoering van Gregor Gysi, die zich daarmee als serieuze kandidaat voor regeringsdeelname kwalificeerde.

Wowereit, die vanochtend begon met coalitiebesprekingen, kan kiezen tussen een combinatie met de PDS of een alliantie met de Groenen én de liberale FDP. Getalsmatig ligt een rood-rode coalitie het meest voor de hand, maar de PDS verzet zich resoluut tegen de oorlog in Afghanistan, die door de rood-groene regeringscoalitie van bondskanselier Schröder juist zonder terughoudendheid wordt gesteund. Een regenboogalliantie SPD, Groenen en (de weer in het parlement teruggekeerde) FDP zou 73 van de 141 zetels in het huis van afgevaardigden krijgen, rood-rood 77 zetels.

De CDU incasseerde gisteren een dramatische nederlaag; nooit eerder verloren de christen-democraten zoveel stemmen. De conservatieven behaalden slechts 23,7 procent van de stemmen, 17,1 procentpunt minder dan bij de vorige verkiezingen in 1999. De CDU kreeg de schuld van de financiële misère in de stad en van het bank- annex steekpenningenschandaal dat dit voorjaar voortijdig een einde maakte aan een coalitie van CDU en SPD onder leiding van Eberhard Diepgen. De val van Diepgen bracht Wowereit aan de macht en maakte vervroegde verkiezingen noodzakelijk.

Wowereit, die 29,7 procent van de stemmen kreeg, staat nu voor een dilemma. Zijn favoriete coalitiepartner, de Groenen, bleef weliswaar ongeveer stabiel met 9,1 procent van de stemmen, maar samen hebben Groenen en SPD geen meerderheid. Die ontstaat ternauwernood als Wowereit ook de liberale FDP in een coalitie haalt. [Vervolg BERLIJN: pagina 6]

BERLIJN

Liberale FDP terug in stadsparlement

[Vervolg van pagina 1] De FDP, onder leiding van voormalig minister van Economische Zaken Günter Rexrodt, kreeg 9,9 procent van de stemmen en kwam daarmee voor het eerst weer boven de kiesdrempel. Nog nooit eerder heeft een rood-geel-groene coalitie een volledige zittingsperiode doorstaan.

De PDS, opvolger van staatspartij SED uit de voormalige DDR, haalde 22,6 procent van de stemmen, bijna 5 punten meer dan twee jaar geleden. In Oost-Berlijn stemde bijna elke tweede burger voor de socialistische partij. Sinds de Duitse eenwording in 1990 profileerde de PDS zich vooral als spreekbuis van voormalige DDR-burgers die zich achtergesteld voelen bij hun landgenoten uit het westen. In West-Berlijn haalde de PDS 6,8 procent, bijna 3 punten meer dan bij eerdere verkiezingen.

Als het in Berlijn tot een rood-rode coalitie komt dan krijgt de PDS daarmee in derde Duitse deelstaat regeringsverantwoordelijkheid. De PDS regeert momenteel mee in Mecklenburg-Vorpommern en Saksen-Anhalt.

Wowereit heeft een alliantie met de PDS nooit uitgesloten, maar er ook geen geheim van gemaakt dat zijn voorkeur uitgaat naar een coalitie met de Groenen. Gisteren zei de winnaar in een eerste reactie dat hij zal streven naar ,,een zo sterk mogelijke coalitie'. De Groenen werden vanochtend als eerste partij voor coalitiebesprekingen uitgenodigd. Wowereit regeerde de stad deze zomer met een rood-groen minderheidskabinet met gedoogsteun van de PDS.

Franz Müntefering, secretaris-generaal van de SPD, adviseerde Wowereit de kansen voor een regenboogcoalitie te onderzoeken. Welk marsbevel Wowereit gisteravond van kanselier Schröder heeft gekregen is niet bekend.

Na gisteren staat in de CDU opnieuw de positie van voorzitter Angela Merkel ter discussie. Zij geldt als medeverantwoordelijk voor de smadelijke nederlaag van de Berlijnse kandidaat Frank Steffel.

hoofdartikel: pagina 7

Gerectificeerd

Berlijnse senaat

In het artikel Socialisten winnen in Berlijn (in de krant van maandag 22 oktober, pagina 1) staat dat de liberale FDP weer in de senaat is teruggekeerd. Dit had moeten zijn in het huis van afgevaardigden. De drie Duitse stadstaten Berlijn, Hamburg en Bremen hebben geen premier en ministers maar een Regierende (of Erste) Bürgermeister en een college van senatoren.