Middelpuntzoekend

VVD-lijsttrekker Dijkstal mocht zich opnieuw voorstellen aan de kijkers bij Buitenhof. Zijn nieuws: ,,Alles is mogelijk.'' Maar de ambteloze Pim Fortuyn moest genoegen nemen met het schellinkje in persprogramma De leugen regeert om te klagen over gebrek aan aandacht. Waarom mocht hij nooit meer op de NOS, vroeg hij verontwaardigd aan Ferry Mingelen. Balkenende die gefilmd werd terwijl hij een boer bezocht, had toch geen nieuwswaarde. ,,Geen wonder dat u zo weinig scoort'', zei Fortuyn.

In de week dat hij zijn politieke plannen had aangekondigd, zag ik hem eerst in Den Haag Vandaag en direct daarna in de Firma Interview waar hij vol vreugde meewerkte aan de blootlegging van zijn ziel. Vervolgens was er nog een gesprek tussen hem en Jan Nagel van Leefbaar Nederland in Netwerk en ik zag hem ook nog in een interview met Theo van Gogh. Dat beloofde wat.

Toch bleef het daarna stil, niet alleen bij de NOS. Toen hij nog opereerde als freelance meningverkondiger, was hij een geliefkoosde dorpsgek die alles durfde te zeggen over moslims, over asielzoekers. Met hoge, gierende uithalen spijkerde hij paars aan de muur en bekritiseerde hij premier Kok alsof het zijn persoonlijke concurrent was.

Hij is een jongere versie van Willem Oltmans, bedreven in het halen van de publiciteit. Maar nu Fortuyn aspirant-kandidaat-politicus is, zijn redacties aan het rekenen geslagen. Als zijn olijke opmerkingen zoveel aandacht krijgen, waarom dan niet die van andere aspirant-kandidaten? Mingelen vond opiniepeilingen bepalend voor aandacht (,,19 zetels'') maar voor hoge scores is publiciteit nodig. En peilingen zijn geen verkiezingen. De politieke verslaggeving probeert met het middelpunt mee te bewegen waar de meeste kijkers zitten. Daar is wel wat voor te zeggen maar veranderingen in dat middelpunt worden dan minder gauw opgemerkt.

Niet alleen heeft Fortuyn zijn column bij Elsevier verloren (,,persoonlijk heeft mij dat diép geraakt'') maar ook zijn vaste plek in allerlei praatprogramma's is hij kwijt. Net nu hij de maximale aandacht moet trekken voor zijn mogelijke plaats op de lijst van Leefbaar Nederland, wordt er nauwelijks gebeld uit Hilversum. En dus is hij zelf het nieuws maar gaan verzinnen. Eerst verbreidde hij het gerucht dat hij voor zijn campagne miljoenen guldens krijgt van allerlei geldschieters. Hoewel hij geen namen met bedragen kon noemen, trapte een aantal kranten erin. Ook beschuldigde hij de NOS ervan hem te boycotten en Job Frieszo was volgens hem openlijk PvdA-lid en een ,,paladijn van paars''.

Ongefundeerde beschuldigingen zijn een beproefde tactiek. De leugen regeert, een van de vele mediaprogramma's, deed zijn naam eer aan aan door er uitgebreid gehoor aan te geven. Goed, ook ik schrijf er nu over. Van de discussie van tien minuten met Ferry Mingelen werd ik weinig wijzer maar het gehoor van Fortuyn heeft de boodschap weer gekregen dat de media het weer niet willen horen. ,,Of ze nu goed of slecht over u schrijven, áls ze maar over u schrijven'', varieerde Felix Meurders op het adagium van Mussolini. Fortuyn: ,,Dat geldt voor elke mediacampagne.''

Sinds 11 september is Fortuyn stil gebleven over zijn voorgenomen oorlog met de islam. Ligt dat aan de media of acht hij het zelf niet opportuun? Schuwheid voor boude standpunten geldt ook voor moslims die bezig zijn met hun imago als minderheidsgroep. Ze worden ook door minister Van Boxtel op het matje geroepen. Ik heb genoeg moslims gezien die de aanslag van Bin Laden veroordeelden op televisie. In B&W zag ik zelfs een interessante discussie tussen moslims onderling. Daar zou ik er meer van willen zien.

Het Britse Panorama had gisteren een onthullende satelliet-discussie tussen New Yorkers en Pakistanen uit Islamabad. De Pakistanen behoorden tot de elite van gematigde moslims. Er was maar één hoofddoek bij. Een neuroloog, een zakenman, een welgestelde huisvrouw, een it-specialist, allen vonden ze de aanslag van Bin Laden en de Amerikaanse bombardementen op Afghanistan gelijkwaardig. In beide gevallen waren onschuldige burgers het slachtoffer, vonden ze. Er staan ons dus nog veel verrassingen te wachten.