Leeuwarden legt zichzelf zwijgplicht op

Ambtenaren, collegeleden en raadsleden van de gemeente Leeuwarden leggen zichzelf een zwijgplicht op over de reden van het vertrek van burgemeester Loeki van Maaren-van Balen (PvdA). De zwijgplicht is onderdeel van de juridische regeling voor het vertrek.

Alle betrokkenen, inclusief de burgemeester, hebben afgesproken elkaar niet te beschadigen. Wie zich niet aan de afspraak houdt, krijgt een boete van 50.000 gulden per publicatie.

Volgens de Groningse hoogleraar staatsrecht D.J. Elzinga is een dergelijke regeling in Nederland niet eerder voorgekomen en heeft hij juridisch geen enkele waarde. ,,Je mag wel politieke afspraken maken, maar een clausule als deze is in strijd met de gemeentewet, waarin staat dat een college publieke verantwoording moet kunnen afleggen. De advocaten hadden deze regeling nooit mogen sluiten.''

Vorige week vrijdag werd bekend dat Van Maaren haar functie neerlegt wegens een ,,onoverbrugbaar verschil van inzicht'' met de rest van het college over het dagelijks bestuur, de gemeentelijke organisatie en de bestuurscultuur.'' Raadsleden noch collegeleden wilden toelichten wat er met die bewoordingen precies werd bedoeld. Van Maaren krijgt 1,7 miljoen gulden aan wachtgeld en doorbetaling van haar salaris.

CDA-fractievoorzitter R. Wijmenga van de Leeuwarder gemeenteraad noemt de afgesproken clausule ,,niet ongebruikelijk''. ,,Het maakt deel uit van een minnelijke oplossing die nu is getroffen.'' Volgens fractievoorzitter M. Hoogeveen van D66 wordt de positie van Leeuwarden en van Van Maaren geschaad als partijen ,,met modder zouden gooien''. ,,Daar is niemand bij gediend.''

Maar Elzinga acht de gemeente kansloos als zij een raadslid of ambtenaar die zich niet aan de regeling houdt, voor de rechter zou dagen. ,,Vraagt een raadslid wat er aan de hand was, dan kan het college zich niet op deze clausule beroepen. Ook als de burgemeester een boek zou schrijven kan niemand haar tegenhouden.''

Over haar periode als wethouder in Haarlem eind jaren tachtig schreef Van Maaren indertijd het boek Te veel vrouw, waarin ze de ,,machobestuurscultuur'' beschreef. Het boek veroorzaakte opschudding omdat iedereen met naam en toenaam werd genoemd. In Leeuwarden werd haar onder meer verweten dat ze te eigenmachtig optrad. Van Maaren was eerder acht jaar burgemeester van Weert.