Amerika heeft het er zelf naar gemaakt ...

Net als dokter Frankenstein heeft Amerika met Bin Laden zijn eigen monster geschapen. En de strijd tegen het terrorisme die daar het gevolg van is, komt Washington misschien niet zo slecht uit, meent Ignacio Ramonet.

De datum was 11 september. De vliegtuigen die van hun gebruikelijke vluchtroute waren afgeweken, met piloten die tot het uiterste bereid waren, raasden naar het hart van de grote stad, vastbesloten de symbolen van een gehaat politiek systeem te vernietigen. Onmiddellijk volgden explosies, gevels die in stukken uiteenspatten, in elkaar stortende gebouwen temidden van een hels kabaal, overlevenden die wegvluchtten uit het puin. En de tragedie was te volgen via de media.

New York 2001? Nee, Santiago de Chili, 11 september 1973. Het was de staatsgreep die generaal Pinochet, met hulp van de Verenigde Staten, uitvoerde tegen de socialist Salvador Allende, waarbij het presidentieel paleis werd gebombardeerd door vliegtuigen van de luchtmacht. Tientallen doden en het begin van een terreurbewind, dat vijftien jaar zou duren.

Hoe zouden we, ook al is ons medeleven met de onschuldige slachtoffers van de aanslagen in New York gerechtvaardigd, kunnen ontkennen dat de VS – net zo min als enig ander land – een onschuldig land zijn? Hebben ze niet deelgenomen aan illegale en vaak geheime gewelddadige politieke acties in Latijns Amerika, Afrika, het Midden Oosten en Azië? Met als gevolg een dramatische verzameling doden, `vermisten', gemartelden, gevangenen en ballingen?

De houding van de politieke leiders en de media in het Westen, de manier waarop ze elkaar overbieden in pro-Amerikaanse gezindheid, mogen ons niet blind maken voor de realiteit. Over de hele wereld, en in het bijzonder in de landen van het Zuiden, was het overheersende gevoel van de mensen ten aanzien van deze verwerpelijke aanslagen: `Het is heel triest wat hun is overkomen, maar ze hebben het er wel naar gemaakt!'

Om een dergelijke reactie te kunnen begrijpen is het wellicht goed in herinnering te brengen dat de VS tijdens de gehele Koude Oorlog (1948-1989) al een `kruistocht' voerden tegen het communisme. En die nam soms de vorm aan van een ware uitroeiingsoorlog: duizenden communisten geliquideerd in Iran, tweehonderdduizend linkse opposanten uit de weg geruimd in Guatemala, bijna één miljoen communisten gedood in Indonesië. De meest afschuwwekkende pagina's van het zwartboek van het imperialisme werden geschreven in die periode, waar ook nog eens de verschrikkingen van de Vietnamoorlog (1962-1975) bijkwamen.

Het heette toen al `Goed tegen Kwaad'. Maar in die tijd was het volgens Washington niet per se immoreel om terroristen te steunen. Via de CIA moedigden de VS aanslagen in openbare gelegenheden aan, vliegtuigkapingen, sabotage-acties en moordaanslagen. In Cuba tegen het regime van Fidel Castro, in Nicaragua tegen de Sandinisten, en ook in Afghanistan, tegen de Sovjet-Unie.

En precies daar, in Afghanistan, stimuleerde Washington in de jaren zeventig met hulp van twee allesbehalve democratische landen, Saoedi-Arabië en Pakistan, de oprichting van islamitische brigades. De deelnemers daaraan werden gerekruteerd in de Arabisch-islamitische wereld en werden in de media `vrijheidsstrijders' genoemd! In die situatie heeft de CIA de vermaarde Osama bin Laden ingehuurd en opgeleid.

Vanaf 1991 hebben de VS zich opgeworpen als enige supermogendheid en hebben ze de facto de Verenigde Naties gemarginaliseerd. Ze beloofden toen een rechtvaardiger, `nieuwe internationale orde' in te stellen. In naam daarvan hebben ze de oorlog tegen Irak gevoerd. Maar aan de andere kant zijn ze op een schandalige manier partijdig gebleven ten gunste van Israël en ten nadele van de Palestijnen. Bovendien hebben ze, in weerwil van de internationale protesten, tegen Irak een meedogenloos embargo gehandhaafd dat het regime spaart, maar waardoor duizenden onschuldige mensen overlijden. Dat alles heeft geleid tot verbitterde standpunten in de Arabisch-islamitische wereld en heeft een voedingsbodem gecreëerd waarop zich een radicaal anti-Amerikaanse islam heeft ontplooid.

Precies als dokter Frankenstein, zien de VS nu dat hun oude schepping – Osama bin Laden – zich met krankzinnig geweld tegen hen keert. En ze willen die nu bestrijden met steun van twee staten – Saoedie-Arabië en Pakistan – die al dertig jaar lang het meest hebben gedaan aan het over de hele wereld verbreiden van radicale islamgroeperingen, desnoods met behulp van terroristische methodes!

Oudgedienden van de Koude Oorlog, de kring rondom president Bush, zullen beslist niet ontevreden zijn over de situatie die nu is ontstaan. Misschien beschouwen ze het zelfs als een buitenkansje. Want op miraculeuze wijze hebben ze nu door de aanslagen van 11 september een strategisch gegeven teruggekregen dat ze door de ineenstorting van de Sovjet-Unie tien jaar hebben moeten ontberen: een tegenstander. Eindelijk!

Het zal iedereen duidelijk zijn dat voortaan onder de naam `terrorisme' de nu aangewezen tegenstander de radicale islam is. Alles waarvoor we bang waren omdat het uit de hand kan lopen, is nu mogelijk. Ook een moderne versie van het McCarthyisme dat als doelwit de tegenstanders van de mondialisering kiest.

Hield u van het anticommunisme? Dan zult u echt weg zijn van het anti-islamisme!

Ignacio Ramonet is hoofdredacteur van Le Monde Diplomatique.

© Le Monde Diplomatique

    • Ignacio Ramonet