Spagaat

Nelleke Noordervliet houdt een pleidooi voor het moederen. Zij vindt het normaal dat de vrouw een aantal jaren een `stapje terug' doet ten gunste van haar kinderen. Nelleke heeft gemakkelijk praten, zij heeft blijkbaar een goed huwelijk met een man die zeer goed verdient, zodat er een zekere financiële ruimte ontstaat voor een dergelijke houding. Tegenover een dergelijke kortzichtige mening over hedendaagse vrouwenemancipatie wil ik toch wat kanttekeningen plaatsen.

Het is niet iedere vrouw gegeven om in een mooi huis te wonen en de kinderen te geven wat ze nodig hebben, zonder daarbij te werken. Toegegeven, ook zonder veel luxe kunnen kinderen tot evenwichtige en tevreden mensen opgroeien, maar om altijd nee te moeten verkopen als een kind op een clubje wil, of een computer wil of bepaalde spelletjes is niet gemakkelijk.

Wel is het zo dat in de huidige maatschappij de drang naar meer geld en de druk op werkende moeders te groot wordt. Juist de moeders van kinderen in de lagere sociale klassen proberen er iets bij te verdienen. Vaak wordt er zwart gewerkt in de tijd dat de kinderen op school zijn, omdat de kosten voor kinderopvang door deze groepen niet kunnen worden opgebracht. Of worden familieleden ingeschakeld om op te passen.

Je ziet dat niet-werken weer een luxe wordt die alleen de hogere sociale klassen zich kunnen permitteren. Maar ook daar kan de druk van de hypotheek en de andere vaste lasten erg hoog zijn. En dan heb ik het nog niet over de financiële problemen van gescheiden moeders die amper het hoofd boven water kunnen houden. De enorme druk van de overheid om vrouwen in het arbeidsproces te houden kan ik niet anders uitleggen dan als een aanboren van een arbeidspotentiaal dat nodig is voor de bruto productie van een land. Daarnaast scheelt het de regering enorm veel in uitkeringen als de vrouw bij een scheiding geen uitkering hoeft te krijgen. Dat daarbij voorbij wordt gegaan aan de behoeften van kinderen vind ik inderdaad schrijnend. Het legt vrouwen een verplichte spagaat op die momenteel ook zijn weerslag heeft in het aantal vrouwen dat uiteindelijk in de WAO belandt.

Aan de ander kant moeten de problemen om zorg en werk te combineren ook weer niet worden overdreven. Voor kinderen is het geen ramp om een deel van de tijd elders door te brengen. Integendeel, het gewend zijn aan een andere leefomgeving, waar op een andere manier met het aanleren van vaardigheden wordt omgegaan heeft ook voordelen. Vaak merken scholen dat kinderen die op een kinderdagverblijf en peuterspeelzaal zijn geweest zich makkelijker aanpassen aan de situatie in de klas en ook al een zekere basis hebben die goed aansluit aan de leersituatie op school.

Maar ik ben het met Nelleke eens dat de eigen inbreng van moeders in het opvoeden van de kinderen erg in het gedrang kan raken. Ik ben dan ook niet voor een maatschappij waarin beide ouders fulltime werken, integendeel, ik vind dat kinderen maximaal 50 procent mogen doorbrengen in een kinderdagverblijf. Uit gesprekken met leidsters van kinderdagverblijven komt deze mening ook duidelijk naar voren. Een kinderdagverblijf is ook behoorlijk intensief voor kinderen, die rust thuis hebben ze echt nodig. Ook de mogelijkheid om zich te hechten aan hun moeder in een vaste dagindeling is belangrijk, dat schept orde in de omringende chaos.