Reacties op ontaard moederschap

Vrouwen die stoppen met werken om voor hun kinderen te zorgen zijn niet stom en dom, zei schrijfster Nelleke Noordervliet in deze bijlage. Er kwamen zo'n twintig reacties binnen en de redactie sprak met een 'ontaarde moeder'. Over de moedermythe, vaderzorg en het materialisme van werkende moeders. `Als ik alleen maar moeder, kan ik niet meer relativeren.'

Korrie Louwes (35), vijf dagen in de week werkzaam als woordvoerder bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en moeder van twee zoontjes (1 en 2 jaar oud) leidt dus zo'n leven. Zo'n leven waarvan Nelleke Noordervliet, moeder en schrijfster, in het Zaterdags Bijvoegsel (22 september) zei: ,,Wat lijkt mij dat vreselijk.''

Louwes: ,,Door de week zitten we om half zeven aan het ontbijt. Daar houden we aan vast omdat het een rustpunt is in de dag. Om zeven uur doen we de kinderen onder de douche en om half acht gaan we de deur uit. Mijn man (consultant, red.) gaat in de auto naar zijn werk, ik breng de kinderen lopend naar de crèche. Ik blijf tien minuten op de crèche, even een puzzel pakken, bijpraten met de leidsters en dan neem ik de trein naar Den Haag. Tussen half negen en negen uur ben ik op mijn werk. Mijn man haalt de kinderen voor zes uur weer uit de crèche. Ik kom tussen zes en zeven thuis. Mijn man kookt door de week, ik in het weekend. Rond acht uur gaan de kinderen naar bed.''

Is dat vreselijk? Nee hoor, zegt Louwes. ,,Het is mij allemaal juist meegevallen.'' Het is een kwestie van plannen, dat wel. In het weekend doen ze de boodschappen voor de hele week. Voor vers brood of vergeten spullen kunnen ze terecht bij een bakker annex kruidenier die 's ochtends om zes uur al open is. Nee, moe is ze niet, zegt ze. ,,Van werken krijg ik juist energie.''

Korrie Louwes merkt dat haar aanpak niet doorsnee is. In haar vriendenkring werken bijna alle vrouwen met kinderen parttime. Op haar werk wordt ze gekscherend `de ontaarde moeder' genoemd. ,,Er wordt mij altijd gevraagd: word jij hier niet ongelukkig van? Mis jij je kinderen niet? Het gekke is dat mijn man die vragen nooit krijgt. Nee, ik zit niet met een schuldgevoel. Ik voel mij net zo betrokken en houd net zoveel van mijn kinderen als vrouwen die niet of in deeltijd werken. Ik zie dat het goed gaat met mijn kinderen. Waarover moet ik mij zorgen maken?''

Louwes stoort zich aan de behoefte van vrouwen om elkaar te vertellen hoe het moet, zegt ze. ,,Laat iedereen het zelf weten. Ik heb geen last van zendingsdrang.'' In háár geval is thuis zitten met de kinderen in ieder geval ,,geen goed idee''. Zij zou daar ,,een hele geïrriteerde, tegen de muur opvliegende moeder'' van worden. ,,Ik wil mijn ambities uitleven, nieuwe indrukken opdoen en bijdragen aan dat het allemaal wat beter gaat. Werken geeft mij een persoonlijk gevoel van meerwaarde, het verschonen van luiers niet. Door mijn werk word ik een beter mens en dus een betere moeder.'' Louwes heeft ,,grote bewondering'' voor de crècheleidsters, zegt ze. ,,Warme mensen met enorme professionaliteit en inzet. Ik heb respect voor hun engelengeduld. Zelf doe ik het niet beter.'' Louwes gelooft niet in de `moedermythe' ,,Moederbinding is net zo belangrijk als vaderbinding. Mijn man is een fantastische vader. Ik durf niet te beweren dat ik het beter doe dan hij.''

Haar moeder zegde destijds gedwongen haar baan als bejaardenverzorgster in Drachten op toen ze trouwde. Ze reisde met haar man mee naar Nieuwerkerk aan den IJssel, omdat hij daar een baan als leraar had gevonden. ,,Niet de gelukkigste periode in haar leven'', zegt Louwes. ,,Ze voelde zich in dat nieuwe dorp geïsoleerd. Ik weet zeker dat als zij toen de keus had gehad om te gaan werken, ze dat had gedaan.'' Haar moeder leefde haar ambitie uit in vrijwilligerswerk. ,,Ze was altijd bezig: dagopvang voor ouderen, werk voor het Rode Kruis. Maar allemaal onbetaald. Toen ze een keer solliciteerde naar een officiële functie, werd ze afgewezen. Dat heeft ze heel jammer gevonden.''

Haar moeder stond en staat altijd voor iedereen klaar, zegt Louwes. Voor de kinderen en voor haar man. ,,Als ze een keer weg is, kookt ze een paar dagen vooruit voor mijn vader.'' Niet dat het huwelijk van haar ouders een slecht voorbeeld is, integendeel. Ondanks het ouderwetse rollenpatroon zijn ze ,,volstrekt gelijkwaardig'', zegt Louwes. Maar zij wilde het zelf toch anders. Het is haar door haar moeder, die zelf altijd met anderen bezig was, ook geleerd, zegt ze: zorg voor jezelf. ,,Ik ben opgevoed met het idee dat ik altijd op mijzelf moet kunnen terugvallen. Het is ondenkbaar voor mij om financieel afhankelijk te zijn.''

Het is een broos systeem, dat wel, zegt Louwes. Eén spaak in het wiel: een kind dat weigert te slapen, of niet aardt op de crèche, en het stort in elkaar. ,,Als het later niet goed gaat met mijn kinderen, zal men tegen mij zeggen: dat krijg je als je fulltime werkt. Ik zal mij dan natuurlijk afvragen wat ik fout heb gedaan. Er zijn geen garanties dat het goed gaat. Maar dat probleem heeft iedere moeder.''

Kinderen krijgen was niet vanzelfsprekend voor Louwes. Zelfontplooiing was jarenlang de rode draad. Alles draaide om haar werk, de relatie met haar vriend en later echtgenoot en haar vrienden. ,,Nadat wij zijn getrouwd, hebben we afgesproken om een jaar na te denken over de vraag of we kinderen willen. Tijdens een speciaal diner in een restaurant zouden we dan het besluit nemen.'' Kinderen krijgen zou betekenen: niet meer naar de film, niet meer 's avonds door de stad struinen en niet meer nog even de kroeg in met collega's. Louwes en haar man stonden ook stil bij wat er mis kon gaan: stel dat het kind gehandicapt is, of ziek wordt. ,,We besloten dat we allebei bereid waren om van baan te veranderen of minder te gaan werken als dat het geval mocht zijn'',zegt Louwes.

Na alle afwegingen viel op de avond in dat restaurant het besluit: ze gingen het proberen. Ze besloten ook om allebei fulltime te blijven werken. Nee dat was geen egoïsme, zegt Louwes De maat zouden de kinderen zelf zijn. We hebben geluk gehad, zegt Louwes. Het gaat goed met de kinderen. Ze zijn zelden ziek, doorgaans vrolijk en in een vervelende bui niet vervelender dan andere kinderen. Het kan dus. De concessies die zijn gedaan, betreffen volgens Louwes niet de kinderen, maar voornamelijk het ,,sociale netwerk'' van haar en haar man. Tegenover het ritueel van de werkweek staat het ritueel van de vrije tijd, zegt ,,Dan zijn we er ook helemaal voor de kinderen. In het afspreken met vrienden zijn we selectiever geworden.''