Financiële eerste hulp voor studenten

De nieuwste editie van het Poenboek is onlangs verschenen. Alles wat studenten willen weten over studiefinanciering, belastingen, verzekeringen en huursubsidie kunnen ze opzoeken in deze financiële gids. Bovendien bevat het Poenboek veel tips om financiële voordeeltjes mee te behalen.

Een kwart eeuw geleden verscheen de eerste editie van het Poenboek. Vertederd buigen Martijn van der Hoeven en Anne Bäcker zich over de ouderwetse brochure, waarin gedetailleerd wordt uitgelegd hoe het bedrag van de studiebeurs tot stand gekomen is. De modelstudent uit de jaren zeventig gaf wekelijks 5,20 gulden uit aan vier broden en kocht elke week vier eieren en een pakje margarine. Voor de aanschaf van drie spijkerbroeken per jaar was 120 gulden gereserveerd en het jaarlijkse paar schoenen mocht 60 gulden kosten. De kapper werd in die jaren weinig bezocht, want daarvoor is in de begroting op jaarbasis maar 27 gulden gereserveerd.

In de nieuwe collegegeldwet, zo schrijven de auteurs van het allereerste Poenboek, is het collegegeld voor het studiejaar 1975-1976 vastgesteld op 500 gulden. Studenten die een beurs krijgen mogen ieder jaar 910 gulden bijverdienen zonder dat hun studiefinanciering in gevaar komt.

`Wat weinig!' roepen Van der Hoeven en Bäcker verbaasd. Het collegegeld voor het studiejaar 2001-2002 is beduidend hoger. Vandaag de dag moeten studenten 2.930 gulden neertellen om in de collegebanken te kunnen plaatsnemen. Het bedrag dat ze mogen bijverdienen naast hun studiebeurs is onlangs verhoogd naar ruim 20.000 gulden per jaar.

Martijn van der Hoeven en Anne Bäcker, allebei 23, kennen die cijfers maar al te goed, want zij zijn verantwoordelijk voor de nieuwste editie van het Poenboek. Van der Hoeven studeert scheikundige technologie en Bäcker civiele techniek. Het afgelopen jaar stond hun studie op een laag pitje, want allebei vervulden ze een bestuursfunctie bij de Delfste studentenvakbond VSSD. De VSSD is de uitgever van het Poenboek en de bestuursleden moeten ieder jaar opnieuw zorgen voor een actuele editie van deze bijbel voor studenten. Het Poenboek is allang geen brochure met nietjes meer waarin het studiefinancieringsstelsel wordt uitgelegd. De nieuwste versie is een boek van 176 pagina's, waarin aandacht wordt besteed aan alle financiële onderwerpen die voor studenten relevant zijn. De hoogte van de studiefinanciering, het terugbetalen van de studieschuld, de regels omtrent belastingen en bijbaantjes, een overzicht van noodzakelijke verzekeringen, de voorwaarden om in aanmerking te komen voor huursubsidie, het staat er allemaal in. ,,Dat is het handige van het Poenboek'', zegt Van der Hoeven. ,,Je kunt al die zaken natuurlijk ook wel zelf uitzoeken, maar dat kost veel tijd. Hier vind je alle gegevens bij elkaar.''

Het Poenboek heeft zo'n goede naam dat het zelfs gebruikt wordt door de IB-Groep, die de studiefinanciering uitkeert. ,,Als je een vraag stelt aan de regiokantoren van de IB-Groep, pakken zij het boek erbij en zoeken ze het antwoord op'', zegt Van der Hoeven trots. Hij werkt in zijn vrije tijd aan een website (www.poenboek.nl), waarop de meest actuele gegevens en nieuwe regelingen gepubliceerd zullen worden. Het is de bedoeling dat de site in de toekomst uitgebreid wordt met rekenmodellen, zodat studenten snel kunnen nagaan of ze bijvoorbeeld recht hebben op een aanvullende beurs en wat de hoogte hiervan is.

Omdat de schrijvers van het Poenboek zelf moeten rondkomen van studiebeurzen en bijbaantjes, weten ze als geen ander hoe belangrijk financiële voordeeltjes zijn. In het boek staan dan ook tal van tips om aan extra geld te komen. Zo kunnen studenten bijvoorbeeld in aanmerking komen voor de Zalmsnip. ,,Het hangt af van de gemeente waar je woont'', zegt Van der Hoeven. ,,In Delft krijgen we hem wel, maar in Wageningen krijgen ze na lang onderhandelen maar 50 gulden. Enschede verdeelt de Zalmsnip per wijk. Dan heb je pech, want dat komt neer op een kwartje per student.''

Ook hebben studenten in sommige gevallen recht op huursubsidie. ,,Dat scheelt veel geld, dus dat moet je altijd even nagaan'', zegt Bäcker.

Wat veel studenten niet weten, is dat de OV-jaarkaart geld kan opleveren. Wie bijvoorbeeld een tijdje in het buitenland gaat studeren, kan de jaarkaart tijdelijk inleveren. Elke maand zonder jaarkaart levert ruim 125 gulden extra studiefinanciering op.

Dit jaar hebben de NS en de LSVB (Landelijke Studentenvakbond) met elkaar afgesproken dat studenten financiële compensatie kunnen krijgen als er treinstakingen zijn. Per stakingsdag krijgen studenten 1/365 deel van de prijs van een jaarkaart, wat neerkomt op zo'n 15 gulden per dag. Wie op een stakingsdag toch moet reizen en gebruik maakt van een ander vervoermiddel, krijgt de werkelijke kosten vergoed tot een maximum van 50 gulden per dag. Ook keert de NS vergoedingen uit bij treinvertragingen.

Bäcker en Van der Hoeven geven studenten die te veel bijverdienen het advies om hun studiefinanciering een tijdje stop te zetten. ,,Dat scheelt je bovendien een boete.''

Op verzekeringen moet je niet bezuinigen, vinden de auteurs van het Poenboek. Ze vertellen over een brand in een Delfts studentenhuis, waarbij sommige kamerbewoners wel en anderen geen inboedelverzekering hadden. ,,Bij degenen met een verzekering werd alles schoongemaakt en dingen die ze kwijt waren werden vergoed. Anderen moesten zelf hun kleren tien keer wassen en toen zat die rooklucht er nog in'', zegt Bäcker. ,,En denk eens aan je computer en je studieboeken. Ik heb de afgelopen jaren zeker voor 3.000 gulden boeken gekocht.'' Studieboeken vormen wel een geschikte bezuinigingspost, vinden ze. ,,Soms koop je een boek van 120 gulden en dan wordt er maar een hoofdstuk behandeld. Je kunt beter even afwachten wat de docent van plan is en dan het boek lenen of overnemen van een ouderejaars.'' Volgens Bäcker zijn er al met al tal van manieren om te bezuinigen of om aan extra geld te komen. ,,Er is heel veel geld. Je moet het alleen weten te vinden.''

Het 'Poenboek 2001' is verkrijgbaar bij de boekhandel, ISBN 90 71301 32 X, ƒ17,50. Het kan ook besteld worden bij de VSSD door ƒ17,50 over te maken op gironummer 213001 t.n.v. VSSD in Delft, onder vermelding van 'Poenboek' en naam en adres. Leden van de VSSD betalen ƒ7,50.