De ongrijpbare islamitische school

De voorzitter van een moskee verspreidde anti-semitische teksten. Hij is tevens voorzitter van de islamitische basisschool As Siddieq. Wie spreekt hem erop aan? De onderwijsinspectie: ,,Wij gaan alleen over het onderwijs.''

Het moest een stevig gesprek worden. De twee onderwijsinspecteurs die donderdag op onderzoek uitgingen bij de islamitische basisschool As Siddieq, wilden weleens weten wat directie en leraren wisten van `haatdragende uitlatingen'. Die stonden immers op de website van de El Tawheed moskee, die dezelfde voorzitter heeft als het schoolbestuur. ,,De joden bezitten de wapenindustrie en aan de andere kant zijn zij degenen die de oorlogen maken'', stond er bijvoorbeeld. ,,(-) De joden, de christenen en de communisten staan (-) zij aan zij, om de islamitische gemeenschap te vernietigen.'' Dagblad Trouw publiceerde de teksten zaterdag en het centrum informatie en documentatie Israël (CIDI) deed de maandag daarop aangifte.

Nee, men wist van niks op de As Siddieq school. Akkoord, zeiden de inspecteurs, en ze tikten een verklaring: ,,Er is geen aanleiding voor verdere controles''. De inspectie, zegt de inspectie desgevraagd, gaat alleen over de kwaliteit van het onderwijs, niet over het schoolbestuur.

De onderwijsinspectie, de burgemeester van Amsterdam, de deelraad De Baarsjes, de landelijke koepelorganisatie van islamitische scholen - niemand wil zijn vingers branden aan kritiek op het bestuur van de As Siddieq. Iedereen beroept zich op de vrijheid van onderwijs. Ten onrechte, vindt Clemens Cornielje, vice-voorzitter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, want de vrijheid van onderwijs is niet onbeperkt. ,,Artikel 1 van de grondwet zegt dat niemand mag discrimineren. Dat geldt voor iedereen, dus ook voor een schoolbestuur. Een school wordt anders dan een moskee met publiek geld gefinancierd, daar mag je die eis zeker stellen.'' Ook het Kamerlid Wim van de Camp (CDA) zegt: ,,Wij zijn vóór de vrijheid van onderwijs, ook voor moslims. Maar de omgangsvormen van een schoolbestuur moeten wel humanitair blijven.''

De inspectie kan zich niet achter de wet verschuilen, zegt Cornielje. ,,Wat het schoolbestuur doet, gaat het onderwijs aan. Als een bestuur discrimineert, binnen of buiten de school, dan móet de inspectie dat bestuur erop aanspreken.'' De bestuursleden van de As Siddieq hebben deze week laten weten dat ze als schoolbestuur niet geassocieerd willen worden met de anti-semitische tekst.

Het is niet de eerste keer dat het bestuur van de As Siddieq in het nieuws komt. Drie jaar geleden liet deze krant (oud-)leraren aan het woord die het ,,fundamentalistische regime'' van het schoolbestuur hekelden. De Inspectie heeft de school bezocht, en sprak in 1999 met het bestuur een aantal verbeteringen af. Onderwijl deed de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) onderzoek naar ondermeer de Stichting El Tawheed, de moskee waar Shershaby voorzitter is. Uit dat onderzoek bleek dat ,,sommige stichtingen'' worden gesponsord door islamitische landen en dat ze de integratie belemmeren. Ook nu zegt de BVD dat ze, na 11 september, opnieuw onderzoek doet naar de buitenlandse contacten van El Tawheed.

Hoewel het schoolbestuur bij herhaling botst met de buitenwereld, blijven de overige reacties voorzichtig. Vraag de voorzitter van het stadsdeel De Baarsjes (waar de As Siddieq staat), Henk van Waveren, of een dergelijk bestuur geschikt is om een paar honderd leerlingen op te voeden en hij antwoordt: ,,We hebben het schoolbestuur gevraagd de teksten van internet te halen. Dat is gebeurd, daar zijn we blij om. Maar we hebben het bestuur ook gevraagd zich opener op te stellen. Dinsdag hebben twintig islamitische en niet-islamitische organisaties in de Baarsjes met elkaar gepraat over samenleven in deze wijk na 11 september. De As Siddieq-school was daar niet bij, ze hebben toegezegd er voortaan wel bij te zijn.'' Op de vraag of zo'n strenge school de integratie bevordert, verwijst hij naar de vrijheid van onderwijs.

Vraag het aan de voorzitter, M. Douiyeb, van alle 30 islamitische basisscholen in het land, en hij antwoordt: ,,Ik heb nog geen bewijs gezien dat het bestuur van de As Siddieq verantwoordelijk is voor die teksten. Maar als het zo is, dan moeten wij eens een stevig gesprek met hen voeren.'' Hij drukt zich voorzichtig uit, zegt Douiyeb, omdat het bestuur van de As Siddieq hem deze week op het hart drukte dat hij de school in de media moet verdedigen.

Met de meeste islamitische basisscholen gaat het volgens de Inspectie beter sinds de oprichting van de eerste in 1988. Vergeleken met andere `zwarte' scholen halen ze goede Cito-resultaten. En de animo onder ouders is groot. Een Rotterdams onderzoek wees drie jaar geleden uit dat één op de tien Rotterdamse gezinnen wil dat zijn kinderen naar een islamitische basisschool gaan. Dan gaat het om 8.500 leerlingen. Een op dertien ouders gaf de voorkeur aan een middelbare school van islamitische signatuur.

De eerste middelbare school is er gekomen, vorig jaar. Ze heet Ibn Chaldoen en staat in Rotterdam. Maar begin dit jaar publiceerde de inspectie er een vernietigend rapport over. Zo werd slechts eenderde van de lesuren gegeven door bevoegde leraren, wat de inspectie zelfs op deze beginnende school onacceptabel vindt. En de niet-islamitische rector was binnen drie maanden vertrokken omdat hij zich niet kon vinden in het strenge pedagogische klimaat. De hoofdinspecteur voor voortgezet onderwijs Heim Meijerink zegt ,,zo te zijn geschrokken'' van de tekortkomingen op de nieuwe school, dat hij persoonlijk de top van het ministerie van Onderwijs inlichtte. De school moest óf sluiten óf als de wiedeweerga een team externe adviseurs inhuren, zei Meijerink, om het onderwijs op orde te krijgen. Staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) koos voor het laatste: een team adviseurs van het Christelijk Pedagogisch Studiecentrum zou de school begeleiden. Inmiddels, zegt Meijerink, heeft die bemoeienis de resultaten wel verbeterd. Toch wil de oprichter en voorzitter van het Ibn Chaldoen-bestuur, B. Naas, nu niet op het rapport of die adviseurs ingaan. Hij zegt: ,,Dat gaat u niks aan''.