Qatar loopt als `oorlogszone' top WTO mogelijk mis

Niet alleen de agenda van de WTO-top staat ter discussie. Ook de plaats van de vergadering is omstreden nu Qatar in een `oorlogszone' is beland.

Waar kunnen we heen? Drie weken voor de officiële opening van de vierde ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie WTO wordt deze vraag steeds dringender.

Qatar, de Arabische oliestaat die zich al meer dan een jaar intensief op de top voorbereidt is voor een deel van de leden onacceptabel. Het bijeenbrengen van handelsministers en hun delegaties in deze regio zou onaanvaardbare veiligheidsrisico's met zich meebrengen nu niet veel verderop een oorlog woedt onder aanvoering van de Verenigde Staten.

Een declaratie van 21 Aziatische ministers van Handel en Buitenlandse Zaken, gisteren in Shanghai opgesteld op een topontmoeting van de APEC (Asia Pacific Economic Co-operation), voorspelt niet veel goeds. In de conceptverklaring werd nog expliciet verwezen naar de top in Doha, de hoofdstad van Qatar. In de definitieve verklaring is die verwijzing niet meer terug te vinden.

De Amerikaanse handelsgezant Robert Zoellick hield zich gisteren op de vlakte. Hij prees Qatar voor de manier waarop de top is voorbeid, maar voegde eraan toe: ,,We moeten ook erkennen dat onzekerheid en risico's bestaan door gebeurtenissen die wij niet in de hand hebben.''

De emir van Qatar, sjeik Hamad bin Khalifa al-Thani, lijkt vooralsnog niet bereid een stap opzij te doen. De oliestaat heeft naar eigen zeggen intussen circa 30 miljoen dollar besteed aan de voorbereidingen van de top. De ministeriële WTO-conferentie is een prestigieus evenement. Nu president Bush zijn best doet de coalitie tegen terrorisme bijeen te houden zou het voor de Amerikanen pijnlijk zijn een Arabisch land tegen zijn wil aan de kant te schuiven. Procedureel staan de lidstaten bovendien zwak.

Qatar heeft een bindend mandaat gekregen om de top te organiseren. Om daarvan af te wijken, moeten de lidstaten het unaniem eens worden. Besluiten in WTO verband worden bij consensus genomen.

Van dit uitgangspunt is zelfs niet afgeweken toen twee jaar geleden na een slepend conflict een compromis werd bereikt over het WTO-voorzitterschap: de Nieuw-Zeelander Mike Moore tot 2002 en daarna drie jaar lang Supachai Panitchpadki uit Thailand.

Bij gebrek aan alternatieven houdt de WTO in Genève de poot stijf. ,,De top moet doorgaan. En tot nader order houden we vast aan Qatar.''