Hollandse primeur: software tegen terreur

De Amerikaanse overheid overweegt Nederlandse software in te zetten in de strijd tegen het financiële netwerk van Osama bin Laden.

Nog maar een jaar geleden werd directeur Jos van Trier met veel bombarie binnengehaald bij het softwareconcern NetEconomy.

De Nederlander, afkomstig uit de Amerikaanse bancaire sector, kreeg de opdracht het bedrijf internationaal uit te bouwen. En zie: NetEconomy heeft nu – naast het kantoor aan de snelweg in Leidschendam – vestigingen op stand in Londen en Boston. Het concern hoopt binnen enkele maanden verregaande samenwerking met een Amerikaanse partij aan te kondigen.

Maar dat alles is niet de reden dat de stemming in Leidschendam dezer dagen zo nerveus is. Wat wel? De Amerikaanse overheid heeft interesse getoond voor gebruik van de software van NetEconomy, om zo te helpen het financiële netwerk van Osama bin Ladens terroristische organisatie Al-Qaeda aan te pakken.

Van Trier worstelt met zijn gevoelens. Moet hij trots zijn dat juist zíjn bedrijf eerder deze week bij de vestiging van de Federal Reserve Bank (het stelsel van centrale banken in de VS) in New York mocht demonstreren wat ze kan, of moet hij op de achtergrond blijven? Terrorisme bestrijden is niet de kernactiviteit van zijn bedrijf.

NetEconomy specialiseert zich in software voor banken en telecombedrijven tegen frauduleuze aanvallen, ongebruikelijke financiële transacties en witwaspraktijken. De software van NetEconomy maakt het mogelijk voor banken verbanden te leggen tussen verschillende verdachte transacties.

Het softwareprogramma ERASE, dat staat voor efficient risk analysis system enhancement, is van oorsprong bedoeld als hulpmiddel voor telecomconcerns om risico's van misbruik door klanten vooraf te signaleren. Dat kan door verschillende factoren van ongewoon bel- en betaalgedrag aan elkaar te koppelen. Voorbeeld: wanneer er opeens met de telefoon van een dame op leeftijd veel nachtelijke gesprekken met het buitenland gevoerd worden, is dat verdacht.

Al snel werd de software opgepikt door banken. Programma's van grote concurrenten, zoals het Canadese Nortel en het Amerikaanse Compaq, signaleren alleen individuele verdachte transacties. ERASE koppelt transacties aan elkaar, en kan daarmee verbanden leggen en netwerken zichtbaar maken. Andere systemen zouden wél een transactie van 30.000 gulden opmerken, maar niet drie transacties van 10.000 gulden. ERASE doet dat wel.

Inmiddels maken ING Bank, verschillende internationale banken en een Nederlands telecomconcern gebruik van de software.

En toen kwamen de terroristen, en daarmee de aandacht.

Banken uit Zwitserland, Duitsland en de Verenigde Staten, door bankgeheim en mogelijk verblijf van terroristen in hun land gebrand op een schoon imago, toonden opeens interesse in de software.

Zo ook de Amerikaanse overheid. Eerder deze week heeft NetEconomy zijn kunnen mogen demonstreren in New York; de FBI is in de verte betrokken bij de operatie. De juristen van de Amerikaanse banken werken aan het toegankelijk maken van de data voor het Nederlandse softwarebedrijf. De FBI noch de Fed wil officieel commentaar geven op de contacten. ,,Wij doen nooit mededelingen over onderhandelingen die nog niet afgerond zijn'', zegt een woordvoerder van de Fed in Washington.

Ook NetEconomy zelf wil niet meer kwijt dan dat ,,de Amerikaanse overheid geïnteresseerd is.'' Het belang van de software voor het aanpakken van terroristen is wel overduidelijk. ,,Vóór de aanslagen was het onmogelijk te stellen dat Afghanen die vlieglessen nemen een belangrijk risico vormen. Als terrorist maak je niet zomaar een verdacht bedrag van honderden miljoenen over. Maar met de software waarin de VS nu geïnteresseerd is, kunnen die netwerken blootgelegd worden'', zegt Van Trier. Met gepaste trots.