Gefrituurde Mars in azijn

Het lijkt een contradictie: een gastronomische reis door het Verenigd Koninkrijk. Maar, meent Paul Richardson in zijn boek, historisch gezien werd het Britse eten langer geprezen dan gemeden. Bovendien moet door de vele kookprogramma's op televisie en de hausse aan nieuwe jonge chefs de mentaliteit van de Britten ten opzichte van eten wel zijn veranderd.

Het blijkt ook allemaal wel mee te vallen met de middelmatigheid van het Britse voedsel. Richardson, die al enkele jaren in Spanje werkt als culinair journalist, lijkt het zelf nog meer te verbazen dan de boeren, bakkers, vissers en bed and breakfast-houders die hem tijdens zijn anderhalf jaar durende reis laten proeven van lokale gerechten. Met smaak eet hij glasaaltjes in gebakken ei, proeft hij gerookte ham met de kwaliteit van Parma-ham, hamstert hij kaasjes en weet dat zo op te schrijven dat de lezer tijdens het lezen van zijn gastronomische gids het water in de mond loopt. Van de lekkerste gerechten wordt een recept gegeven.

Richardsons eerste slechte ervaring, doet zich pas voor op de grens van Wales en Engeland, in dezelfde regio die Elizabeth Davis in 1950 inspireerde tot haar boek Mediteranean Food, geschreven uit heimwee naar de zonnige gerechten van het Middellandse-Zeegebied. Hij verheugt zich op lamsboutjes, maar krijgt een droge onbestemde lap vlees, ziet restaurants waar – o schrik – nog garnalen in cocktailsaus worden geserveerd, als was het 1970.

Maar eigenlijk komt Richardson slechts één werkelijk weerzinwekkend gerecht tegen: gefrituurde Mars-repen, die hem in Newcastle met wat azijn worden aangeboden. ,,Reet good Northern scran'', deelt de eigenaar van de snackbar Richardson in de volkstong mee. Kokhalzend loopt de schrijver de zaak uit, een honende menigte achterlatend.

De tegenstelling tussen noord en zuid wordt pijnlijk duidelijk in dit boek. Zuid-Engeland, met de groene weiden en heuvelachtig landschap, probeert zich op gastronomisch gebied te meten met `het continent'. Sinds de BSE-crisis en de varkenspest moet alles zo natuurlijk en biologisch mogelijk zijn. Langs de wegen staan boerenkraampjes die producten verkopen en om de andere bocht dient zich een pick-your-own, een fruitplukkerij, aan.

In het noorden (Schotland wordt in een ander hoofdstuk behandeld) houden de mensen van frituur en stevig voedsel. Niets mis mee, vindt Richardson, maar zelfs die gerechten die exemplarisch zijn voor een streek worden slecht gekookt. Over Yorkshire Pudding, een broodgerecht dat veelal bij gebraden vlees wordt gegeten, is bijvoorbeeld niemand in Yorkshire het eens over hoe je het zou moeten bereiden.

Er moet wel gezegd worden dat Richardson in het zuiden van Engeland en in Wales bewust de kleine weggetjes opzoekt, en in het noorden van middelgrote stad naar middelgrote stad lijkt te reizen. En daar zitten de supermarkten met snelle maaltijden, de McDonald's en ongeïnspireerde restaurants op een rijtje, net zoals in ieder ander land.

Paul Richardson: Cornucopia: A gastronomic tour of Britain. Little, Brown and Company, 278 blz. ƒ67,35