Berlijn al vast in hand van `Wowi'

In de schaduw van `11 september' en `Afghanistan' is in Berlijn nauwelijks sprake van een campagne voor de Senaatsverkiezingen. Bovendien: de winnaar staat al vast.

In café Prater in Prenzlauerberg zit de stemming er om zes uur 's avonds al goed in. De zaal is vol. Het publiek jong, hip en dasloos. Klaus Wowereit wordt binnengehaald met uitbundig applaus. Gratis bier doet ook bij de SPD wonderen.

Niet dat `Wowi' nog goedkope trucs nodig heeft. De 48-jarige interim-burgemeester van Berlijn stevent in de strijd om het stadsbestuur af op een verpletterende zege. In de peilingen zijn de sociaal-democraten goed voor 36 procent van de stemmen, 12 procentpunten meer dan in 1999, tien punten meer dan de CDU.

De verkiezingsstrijd in Berlijn sukkelt al weken lusteloos voort. Zonder duidelijk thema en in de schaduw van de wereldpolitiek. Programmatisch liggen de kandidaten beklemmend dicht bij elkaar. Van ideologisch vuurwerk geen spoor. New York en Kandahar leiden te veel af. De politiek is tijdelijk ingekookt tot strategie en imago. In betrekkelijke stilte steekt Klaus Wowereit de hoofdstad van Duitsland in zijn zak.

In juni kende nog vrijwel niemand de fractievoorzitter van de SPD. Met twee moedige en sluwe manoeuvres bracht hij zijn carrière tot ontbranding. Wowereit gebruikte een affaire met steekpenningen annex bankschandaal om de zogenoemde `grote coalitie' van CDU en SPD op te blazen. Eberhard Diepgen, 14 jaar burgemeester voor de CDU, ruimde het veld. Toen wist heel Berlijn wie hij was.

Vlak daarna besloot hij een toespraak voor partijleden met de woorden: ,,Ik ben homo, en dat is goed zo.'' Toen kende ook de rest van Duitsland Klaus Wowereit.

Sindsdien is zijn opmars niet te stuiten. Na de val van het ancien régime nam Wowereit voorlopig zitting in het Rote Rathaus als aanvoerder van een rood-groen minderheidskabinet, gedoogd door de ex-communistische PDS. Zijn campagnestrategie is simpel: geen aanstoot geven. Onder de ideologisch neutrale slogan `Berlijn Bewegen' belooft Wowereit vriendjespolitiek uit te roeien en de financiën van de berooide stad te saneren.

In Prater rekent hij voor dat Berlijn dagelijks 12 miljoen mark rente moet betalen. ,,Wat zou ik niet met 12 miljoen per dag kunnen doen!'' Wowereit is zo zeker van zijn zaak dat hij zich vergaloppeert: ,,Ik wil een sluitende begroting afleveren als ik na 10 jaar burgermeesterschap word afgelost." De zelfbewuste Prenzl'bergers kunnen zijn bravoure wel waarderen. Niemand vermeldt dat ook de SPD aan het miljardengat van de stad heeft bijgedragen.

De kracht van Wowereit is ook de zwakte van zijn tegenstanders. De CDU, in 1999 nog een formidabele machtsfactor met ruim 40 procent van de stemmen, is jammerlijk in de versukkeling geraakt. De schuld krijgt de politieke novice Frank Steffel.

Steffel is een jonge, succesvolle ondernemer met het uiterlijk van de favoriete schoonzoon. Hij is bovendien een retorisch kanon die de feiten kent. Maar hij kan zijn pluspunten niet verzilveren. Zijn handicap is zijn naïviteit.

Met vakantie in Beieren noemde hij München de mooiste stad van het land. Dat konden ze in Berlijn niet waarderen. Toen op een manifestatie rotte eieren op het podium vlogen, dook Steffel als eerste weg. Sindsdien gaat hij als watje door het leven. Journalisten diepten op dat de jeugdige Steffel invaliden mongo's noemde en zwarten bimbo's. Excuses hielpen niet. Niemand is bereid om Frank Steffel te vergeven.

Steffel, gelanceerd als ,,de Kennedy aan de Spree'', werd speelbal van de media. Der Spiegel noemt hem ,,geschikt als chef van een tapijtenhandel, maar ongeschikt als leider.'' De Berlijnse Der Tagesspiegel schildert hem af als De Weke Wilde. In uitgaansmagazine Zitty is hij De Verliezer.

Wowereit weet ook al met wie hij straks verder wil. Niet met Steffel. Het liefst met de Groenen, onder aanvoering van Sibyll Klotz. Maar de Groenen helpen hem nog niet aan een meerderheid. Dus moet er nog een derde bij.

Gedoodverfde partner leek de ex-communistische PDS met topkandidaat Gregor Gysi. Maar Wowereit aarzelt. De PDS is de enige partij die de aanval op Afghanistan resoluut afwijst. Wowereit: ,,Onder bepaalde omstandigheden zou ik met de PDS regeren, maar ik wil het liever niet.'' Rest de FDP met Günter Rexrodt, oud-minister van Economische Zaken. Rood-geel-groen, de zogenoemde `stoplichtvariant'. De onderhandelingen over de coalitie beloven spannender te worden dan de verkiezingsrace.