Nederland bevalt veel bedrijven niet meer

Het ondernemersklimaat in Nederland is veel slechter dan op basis van vorige onderzoeken is gebleken. Regio's als de Randstad en Noord-Brabant kunnen zich niet meten met regio's als Londen, Frankfurt en Parijs, die door ondernemers veel beter gewaardeerd worden.

Dat blijkt uit een nog vertrouwelijk onderzoek van het Nederlands Economisch Instituut (NEI) in opdracht van het ministerie van Economische Zaken (EZ). Het NEI ondervroeg 1.500 Nederlandse en 650 buitenlandse ondernemers over verschillende aspecten van het ondernemersklimaat. Nederland krijgt als geheel een positieve waardering, maar ondernemers hebben vooral problemen met de infrastructuur, het slecht meewerkende regionale bestuur, de krapte op de arbeidsmarkt en de mentaliteit van werknemers.

Het onderzoek is gedaan op verzoek van de Tweede Kamer, maar EZ heeft het rapport daar vooralsnog niet naartoe gestuurd. De provincies beschikken wel over het rapport. Bronnen binnen EZ melden dat er ,,grote onenigheid'' is ontstaan in de ambtelijke top over het onderzoek.

Enkele ambtenaren vinden de onderzoeksresultaten in strijd met eerdere uitlatingen van het departement over het ondernemersklimaat. EZ heeft altijd beweerd dat Nederland een uitstekende vestigingsplaats is voor nationale en internationale ondernemingen. Andere ambtenaren weigeren ,,hun kop in het zand te steken voor deze resultaten'' en willen het stuk wel naar de Kamer sturen. Daarover heeft de ambtelijke leiding echter ,,een veto'' uitgesproken.

De Britse zakenkrant Financial Times publiceerde vanmorgen een onderzoek van het World Economic Forum waaruit blijkt dat Nederland internationaal gezakt is van de derde naar de achtste plaats op de ranglijst met potentiële groeicijfers.

Finland heeft nu de meest concurrerende economie, gevolgd door de Verenigde Staten en Canada. De huidige stagnerende economische groei, die vanmorgen op 1,4 procent vastgesteld werd, zal waarschijnlijk een versterkend effect hebben op de terughoudendheid van ondernemers. [Vervolg ONDERNEMERS: pagina 16]

ONDERNEMERS

Regio's werken tegen

[Vervolg van pagina 1] Ondernemers zijn vooral ontevreden over de krapte op de arbeidsmarkt, maar ook de loyaliteit, mentaliteit en motivatie van de werknemers in de Randstad scoort internationaal gezien laag. Regio's als Twente, Friesland en Groningen scoren op deze punten een stuk beter. Ook de slechte infrastructuur in de Randstad is veel ondernemers een doorn in het oog.

Regionale overheden stellen zich volgens de ondernemers weinig constructief op, vooral de Randstad heeft wat dat betreft te kampen met slechte bestuurders. De beschikbaarheid van bedrijventerreinen schiet tekort in delen van Noord-Holland, Noordoost-Brabant, Gelderland en delen van Overijssel.

Op het gebied van de zogenoemde marktrelaties (nabijheid van afnemers, leveranciers en zakelijke diensten) scoren regio's als Groot-Amsterdam. Utrecht en Groot-Rijnmond internationaal gezien wel gunstig.

Het nationale investeringsklimaat wordt over het algemeen wel positief gewaardeerd. Dat is afhankelijk van politieke en macro-economische factoren. Opmerkelijk is verder dat ondernemers het imago (dat niet samenhangt met de werkelijke waardering) van de Randstad (Utrecht, Groot-Amsterdam, Groot-Rijnmond en Flevoland) wel hoog waarderen. Regio's als Zeeland, Overijssel en Haarlem worden slecht gewaardeerd.

Met de uitkomsten van het onderzoek wil EZ meer vat krijgen op het investeringsklimaat.