In de olie

Wanneer je op vakantie in Toscane door een groep bejaarden wordt uitgedaagd tot een wedstrijd touwtrekken of een potje voetbal, moet je op je hoede zijn. De ouderen spelen niet alleen vals, ze zijn ook opmerkelijk fit. Ze danken hun goede conditie aan het nuttigen van liters olijfolie althans, zo luidt de boodschap van de tv-reclamespot van olijfolie-producent Bertolli.

In Toscane houdt men niet van frivoliteiten bij het eten. De ingrediënten voor de maaltijd zijn puur en horen ook zo te worden opgediend. Room over de pasta is een gruwel; geraspte kaas en een scheutje olijfolie volstaan (of een slootje voor de liefhebber), vergezeld van tomaat en flinke stukken brood, want juist het brood vormt de basis voor een Toscaanse maaltijd. De eenden in Toscane hebben reden tot klagen, want de resten brood worden 's ochtends nog eens in een kopje koffie gedoopt en 's avonds met een bodempje wijn genuttigd.

Bertolli opende onlangs het Toscaans Lunchcafé in Den Haag. Het eethuis is gevestigd achter het gebouw van de Tweede Kamer, op het Plein. Hoewel het zaterdag is, zit D66-fractieleider Thom de Graaf juist aan de lange houten tafel achter een Toscaans broodje. Prominente politici zijn goed voor de omzet, maar hier is het rond lunchtijd druk genoeg.

Dat het eigenlijk gaat om de promotie van het eigen merk, daar doet de olieproducent niet geheimzinnig over. Direct bij binnenkomst val je met je neus in de olie. Op een zuil staan schaaltjes brood en flessen met het gele en groene vocht. Hier kun je een stukje focacciabrood in de olijfolie dippen om te proeven. Nederlanders doen wel eens een scheutje over de sla, maar de pure smaak van geperste olijven is hier vreemd, zo meent Bertolli. In Nederland wordt in boter gebakken en met margarine gesmeerd. Misschien dat het van Italiaanse gewoonten afwijkend gedrag ook de reden is dat op de kaart ten overvloede wordt vermeld dat het broodje provolone wat smaak betreft te vergelijken valt met Nederlandse jonge kaas. Verse tomaat erbij en klaar voor ƒ6,50. Maar de klanten kiezen voor exclusievere broodjes, waarbij opvalt dat er voor Toscaanse begrippen toch enige frivoliteit te bespeuren valt. Truffelmayonaise, rucola en krullen Parmezaanse kaas, om maar iets te noemen.

Het lunchcafé is strak en modern ingericht, een beetje te zakelijk met iets te veel licht van de halogeenlampen. Gelukkig hoor je geen Bocelli, Pavarotti of Ramazotti, maar toch klinkt er storende achtergrondmuziek. Er hangt ook geen zonnig Toscaans landschap aan de muur, maar drie flink uitvergrote afbeeldingen van olijven en tomaten. Het enige dat aan Italië doet denken zijn de overheersende groene, rode en witte kleuren van de nationale vlag.

Bertolli heeft in het interieur ook aan zichzelf gedacht. Voor en achter in het lunchcafé staan houten kasten waar het hele gamma van de oliefabriek te koop is, gecompleteerd met keukenhulpjes als kaasschaven en pastadraaiers. Een Italiaanse toerist houdt een pastamachine omhoog en vraagt zijn vrouw aan het tafeltje wat dit apparaat in lires moet kosten. Aan een andere tafel zitten drie Italiaanse dames aan de salade. Na een paar happen staat een van hen op en loopt met haar bord naar de grote ovale bollen bij de ingang van het restaurant, die gevuld zijn met groene en gele olijfolie. Blijkbaar was het scheutje van de kok niet genoeg, want ze tapt er nog een riviertje bij. Zelfbediening, want bij Bertolli serveert het personeel niet aan de tafels. Links en rechts wordt opvallend veel Italiaans gesproken. Als het toeristen zijn, hebben ze in elk geval gevoel voor smaak en stijl, want McDonald's zit één deur verder. Net als bij de buurman worden hier ook veel broodjes meegenomen. Maar het zakje van Bertolli is mooier.

Op zoek naar de ware smaak van olijfolie nemen we een broodje met zalm, geroosterde courgette en roomkaas versierd met dille en zeezout (ƒ9,80) en een focaccia met Parmaham, mozzarella, tomaat en groene pesto (ƒ8,70). Niet goedkoop, maar vers en met een hoop frivoliteit. Met de broodjes is eigenlijk niets mis. Lekker zelfs. Ze zien er mooi uit en zijn handig verpakt. Maar die olijfolie waar het toch allemaal om te doen is, heb ik op mijn broodje niet kunnen ontdekken. Teruglopend over het Plein zie ik twee oudere mannen op een bankje zitten. Had ik nu maar een voetbal meegenomen.

WIJNSPREEKUUR

Heeft u een vraag over de aanschaf van wijn, de opbouw van uw kelder, vieze wijn of de wijze van decanteren? Of wijn bij het kerstmaal? Of een vraag over port, sherry of madeira? Wijnexpert Lucette Faber houdt op 12 december wijnspreekuur in deze bijlage. De interessantste en leukste lezersvragen worden in Agenda behandeld, de overige vragenstellers krijgen antwoord thuis. Stuur uw bondig geformuleerde vraag uiterlijk 1 december naar agenda@nrc.nl of naar Redactie Agenda NRC Handelsblad, Postbus 8987, 3009 TH Rotterdam.