Het applaus maakt alles goed

Dansen op semi-professioneel niveau spreekt tot de verbeelding, maar blijkt een wereld van roddel, achterklap en jaloezie. Wie het volhoudt, moet wel een ware passie voor dansen voelen.

Achter de schermen van een grote productie toont zich het ware gezicht van de danswereld. Dat is niet zo romantisch als veel jonge meisjes denken. Amateurdansen op hoog niveau is hard werken, veel teleurstellingen verwerken en vaak uren wachten tot je in een optreden aan de beurt bent. Dan is er nog de druk op gewicht te blijven. Een danser(es) ontkomt niet aan trainen om het lichaam strak te houden. Een regisseur zal niet schromen openlijk kritiek te leveren op danseressen die te dik zijn.

Een danser(es) die staande wil blijven in die wereld vol concurrentie en roddel en achterklap moet stevig in de schoenen staan.

Begin vorige maand werd in Rotterdam de productie Rigoletto uitgevoerd. In deze groots opgezette voorstelling danste een groot aantal semi-professionele dansers, van wie een aantal voor het eerst te maken kregen met de spanningen die ontstaan bij een gecompliceerde megaproductie. Een voorbeeld: heel veel danseressen waren aangenomen onder de oude regisseur, die veel dans in deze opera wilde. Hij werd echter vervangen door een nieuwe regisseur, die besliste dat op een paar stukken na alle dans werd geschrapt.

De danseressen, die zich een paar weken daarvoor nog verheugden op een spetterend optreden, werden voor het grootste deel van de voorstelling slechts figurant. Dat was, na weken trainen om maar aangenomen te worden voor de productie, een enorme teleurstelling.

Iets anders dat het romantische beeld van de danswereld verstoort is het lange wachten tijdens een productie. Niets glitter en glamour, maar uren op de grond of in een stoel wachten tot je mag komen opdraven. Bij Rigoletto moesten de dansers `hun ding' doen en daarna in de ruimte achter het podium wachten tot ze weer voor een minuut of twee ten tonele dienden te verschijnen. De dansers voelen zich op zo'n moment niet bepaald de sterren die ze als kind misschien dachten te worden.

Nu valt het nog mee een paar uur te wachten als de ruimte goed verwarmd is. Bij optredens waar de faciliteiten niet optimaal zijn kan het zijn dat je buiten staat, in weer en wind, in een luchtig danspakje. Dat stemt niet echt vrolijk, maar een ware dansfanaat laat zich niet kisten. Afzien is deel van dansen, en uiteindelijk is het het waard.

De lichamelijke ontberingen zijn met een beetje doorzettingsvermogen wel te verkroppen. Veel dansers vinden het veel moeilijker zich staande te houden als ze het middelpunt zijn van jaloezie en roddel. Mensen praten graag over een ander als die er niet bij is, en dat geldt in de danswereld in een nog grotere mate. In de wandelgangen van Rigoletto gonsde het van de onschuldige en grove roddels. Uitgebreid werd onderling besproken welke danseressen te dik zouden zijn voor hun kostuum en hoe een van de meisjes een nacht zou hebben doorgebracht met een van de solisten.

Niet alleen in de moderne dans zijn roddels aan de orde van de dag. Ook in het wedstrijdcircuit van het, op het eerste gezicht zo keurige, stijldansen zijn mensen er niet van gevrijwaard. Wie met wie heeft gedanst tijdens de pauze van een wedstrijd kan in de roddelmachine al een heel eigen leven gaan leiden. Maar ook een gewone vriendschap tussen een danser en danseres kan heel anders worden uitgelegd doordat er jaloezie in het spel is.

Jaloezie is het sleutelwoord in de semi-professionele danswereld. De dansers zijn fanatiek, dromen van een carrière en hebben alles over voor hun trainingen. Als een rol aan de neus van een danser voorbijgaat, is de teleurstelling dusdanig groot dat een wijzende vinger een uitlaatklep wordt. Een wijzende vinger doet geen pijn, maar in het voorbijgaan snel even een hak in iemands voet zetten wel. Ook dat komt voor en dan is een olifantenhuid niet genoeg.

De uiteenzetting van de zwarte kant van de dans stemt niet vrolijk. Toch zal elke danser het allemaal voor lief nemen. De echte doorzetter laat zich niet weerhouden te dansen, al is het maar een optreden van twee minuten in een productie. Het gevoel je te bewegen in de spotlight is fantastisch. Het steeds verder perfectioneren van de techniek en de manier van uitvoeren is een geweldige uitdaging, al levert die soms ook frustratie op. De passie voor dansen is verslavend, met als ultieme kick, waar je het allemaal voor doet, het applaus na een optreden. Voor het applaus is afgelopen, is de danser alle ergernis en pijn al lang vergeten.