Dreiging terreur beheerst economische top in China

Niet de economie, maar de strijd tegen de terreur beheerst de agenda van het economisch gespreksforum APEC in Shanghai.

Begeleid door Amerikaanse gevechtsvliegtuigen is president Bush vandaag voor zijn eerste buitenlandse bezoek sinds de terroristische aanslagen in China gearriveerd. De toestellen van de Amerikaanse luchtmacht, die bij hoge uitzondering zijn toegelaten tot het Chinese luchtruim, geven aan hoezeer de angst voor nieuwe terreuraanslagen blijft bestaan.

Bush komt formeel voor de APEC, het forum van 21 landen rond de Grote Oceaan. De meestal vrij saaie jaarvergadering van de praatgroep, die is gericht op economische samenwerking, is door de recente aanslagen in de Verenigde Staten veranderd in een belangrijk politiek en diplomatiek forum.

Bush wil vooral de coalitie tegen het internationale terrorisme versterken. Gastland China hoopt erkenning te krijgen voor zijn prestaties en ambities op economisch vlak. Daarnaast wil China zijn strijd tegen militante moslims in eigen land erkend krijgen als onderdeel van de internationale strijd tegen het terrorisme.

China bracht aan de vooravond van het bezoek van Bush twee moslims ter dood op beschuldiging van separaratistische activiteiten. Dat gebeurde maandag in de stad Yili in de west-Chinese provincie Xinjiang, zo meldde de plaatselijke overheidskrant Yili Evening News.

De executies maken het Bush niet makkelijk. Begin deze week heeft hij in Washington tegenover journalisten gezegd dat hij in China ook de mensenrechten ter sprake wil brengen. Morgen heeft Bush een ontmoeting met zijn Chinese ambtsgenoot Jiang Zemin. Bush hoopt enerzijds op China's blijvende steun voor de internationale acties tegen het terrorisme, anderzijds hebben de VS kritiek op de behandeling van Peking van minderheidsgroepen als de moslims en de Tibetanen binnen China's landsgrenzen. China vindt die kritiek onterecht, en stelt dat het land juist zijn steentje bijdraagt aan de bestrijding van het internationale terrorisme. ,,We hopen dat de strijd tegen Oost-Turkestaanse terroristen onderdeel gaat uitmaken van de internationale inspanningen en dat ze ook op steun en begrip kunnen rekenen'', zo verklaarde een woordvoorder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week.

Het bezoek aan Shanghai is de eerste buitenlandse reis van de Amerikaanse president na de aanslagen in Amerika van 11 september. Bush heeft bilaterale ontmoetigen gepland met acht regeringsleiders, onder wie de presidenten van China, Japan en Rusland.

Er komen zo'n 15.000 ministers, overheidsfuncionarissen, zakenmensen en journalisten naar de conferentie in Shanghai. De veiligheidsmaatregelen rond de APEC zijn dan ook navenant. Zo wordt het luchtruim boven de stad bewaakt door acht SU-27 gevechtsvliegtuigen en er patrouilleren kanonneerboten door de rivier de Huangpu, die onder meer langs het conferentieoord stroomt. In totaal zijn 100.000 veiligheidsfunctionarissen ingezet. Bussen, auto's en taxi's mogen het centrum vanaf vandaag alleen nog in als ze over een ontheffing beschikken. Voetgangers en automobilisten worden al dagen voortdurend aangehouden en iedereen moet tot vervelens toe zijn identiteitspapieren tonen. Shanghai heeft staatsbedrijven en scholen in het afgesloten gebied voor vijf dagen vrijaf gegeven. Het gebruikelijke legertje aan bedelaars is ook uit het straatbeeld verdwenen.

In heel China zijn de veiligheidsmaatregelen sinds 11 september verscherpt. Zo heeft China zijn luchtvaartmaatschappijen vorige week een verbod opgelegd tickets te verkopen aan passagiers uit zo'n twintig Arabische landen. Dat heeft een woordvoerder van Air China gemeld.