Vermaard antiquaar

Afgelopen vrijdag 12 oktober overleed op vijfentachtigjarige leeftijd de antiquaar en uitgever Max Israel. Hij was een van de laatste vertegenwoordigers van een generatie – veelal Amsterdamse – antiquaren die na de Tweede Wereldoorlog bloeiende bedrijven opbouwden en zowel in binnen- als buitenland groot aanzien genoten. Tot dit illustere gezelschap behoorden onder meer de vorig jaar overleden boek- en prenthandelaar Simon Emmering, de geleerde Abraham Horodisch van boekhandel en antiquariaat Erasmus, de latere veilinghouder Dolf van Gendt en de legendarische Haagse antiquaar Meijer Elte. De broer van de overledene, Nico Israel, gerenommeerd handelaar in ruste in maritieme en cartografische boeken, kan nog verhalen van deze woeste naoorlogse jaren met hun ongekende mogelijkheden voor het antiquariaat. In het geval van Israel, afkomstig uit een joods gezin van vijf zusters en vier broers die allen het boekenvak ingingen, past extra bewondering, omdat hij tijdens de oorlog van alles beroofd was en zijn zaak vanuit het niets moest opbouwen.

Het antiquariaat B.M. Israel staat tot vandaag internationaal in hoog aanzien als specialist in zeldzame boeken en prenten op het gebied van de medische en exacte wetenschappen. Daarnaast voert het een mooie collectie kunsthistorische en bibliografische boeken. De uitgeverij publiceert nieuwe titels en reprints op dezelfde gebieden.

Max Israel stond binnen de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren (NVvA), waarvan hij sinds 1947 lid was, bekend als een buitengewoon vriendelijke en belangstellende collega. Jarenlang opende hij na afloop van het jaardiner van de NVvA het bal met de thans ook hoogbejaarde eminence grise van het Nederlandse antiquariaat, de Brabantse Ans van Pagee. Tijdens iedere veilingkijkdag, op alle binnen- en buitenlandse beurzen en bij alle feestelijkheden waar hij altijd met overgave aan meedeed, werd hij vergezeld van zijn echtgenote en chauffeur Olga Leemhuis. Haar onverwacht overlijden vorig jaar was een zware slag voor Max en heeft zijn laatste levensjaar getekend.

Het stemt weemoedig dat een geliefd bezoekje aan de Nieuwezijds Voorburgwal nu niet meer mogelijk is. Het trappetje van het historische pand op, de luidklinkende trekbel, Max die zelf de zware deur opent en je voorgaat naar het achtervertrek. In deze bibliofiele schatkamer stond de tijd stil: de boeken, de meubels, het stof, het binnenvallend licht, en temidden daarvan, passend als een stofomslag om een boek, een verhalende en gesticulerende Max Israel.

Gerectificeerd

Foto Max Israel

Bij de necrologie van de antiquaar Max Israel met de kop Vermaard antiquaar (in de krant van woensdag 17 oktober, pagina 9) is niet de foto van Max Israel afgedrukt, maar die van zijn broer, de antiquaar Nico Israel.