Dans in plaats van seks

Filmstudent Govinder weet wat het verschil is. ,,In Amerikaanse films worden een man en een vrouw verliefd en duiken ze met elkaar het bed in. In Indiase films worden ze verliefd en gaan ze rond een boom dansen.'' Er wordt veel gedanst in Indiase films, en veel gezongen. De geliefden draaien letterlijk om elkaar heen, en weten met gebaren en blikken te suggereren wat ze niet mogen laten zien.

In de Franse reportage documentaire is een te groot woord over de Indiase filmindustrie die vanavond door Het uur van de wolf wordt uitgezonden, wordt wel gepraat over zang en dans, maar getoond wordt er weinig. Daar is geen tijd voor, er moet te veel informatie worden verstrekt. De Engelse commentator spuwt feiten en cijfers alsof hij betaald werd per gesproken woord. Dat er jaarlijks 600 films worden gemaakt in India, twee keer zoveel als in Hollywood. Dat er dagelijks vijftien miljoen Indiërs naar de bioscoop gaan. Dat 95 procent van het bioscoopaanbod bestaat uit Indiase films, en dat driekwart van het muziekaanbod bestaat uit filmmuziek.

Sterren en regisseurs komen aan het woord, maar nooit zeggen ze meer dan twee zinnen. Want er moet ook flink worden gereisd. Van Bombay, hoofdstad van de populaire film, naar Calcutta, centrum van de kunstzinnige film, en weer terug. Geen facet blijft onbesproken, zelfs de invloed van de in het westen vereerde Satyajit Ray komt ter sprake. Het eigenlijke onderwerp van de reportage lijkt film als ontsnapping, het contrast tussen de zoete cinema en de harde werkelijkheid.

Welkom in Bollywood wil niet meer zijn dan een introductie tot de Indiase film, en aan die functie wordt voldaan. Maar wie het onderwerp serieus neemt en dat doet de NPS, want ze vertonen Indiase films op zondagmiddag zou verder moeten kijken dan zo'n haastige kennismaking. Dat stadium is inmiddels wel gepasseerd; het Filmmuseum heeft net een programma achter de rug, op 1 november begint de vijfde editie van het festival Cinema India. Programmeur Marijke de Vos toonde zich onlangs in een interview verbolgen over de term Bollywood, de bijnaam van Bombay. De term suggereert dat we de Indiase filmindustrie alleen zouden kunnen bekijken in relatie tot Hollywood.

Waarom die rare ambitie om binnen een uur de hele Indiase cinema te willen behandelen? Waarom niet één aspect genomen? In dezelfde tijd had ik liever gezien hoe Indiase films de fatsoenscensuur omzeilen, en wat dat dansen rond de boom precies betekent.

Welkom in Bollywood, NPS, Ned.3, 20.30-21.23u.