Sociaal, maar zonder visie

Het vertrek van de Leeuwardense burgemeester Van Maaren-Van Balen is ophanden. Ze had ,,van meet af aan problemen''.

Nog geen drie jaar na haar aantreden vertrekt Loeki van Maaren-van Balen als eerste burger van Leeuwarden. Ze wist zich in Weert, haar vorige standplaats, acht jaar staande te houden, maar in de Friese hoofdstad lukte dat niet. Bestuurders en politici roemen haar charme, sociale bewogenheid, grote rechtvaardigheidsgevoel en menselijkheid, maar laken haar gebrek aan leiderschap. Een bestuurder moet iets extra's brengen, een strategische toekomstvisie hebben, ondernemers aanspreken, zelfkritiek durven hebben, daadkracht tonen eigenschappen die zij miste.

Van Maaren, van oorsprong docent aan de sociale academie in Den Haag, werd in 1978 lid van de Haarlemse gemeenteraad voor de PvdA. Vier jaar later werd ze wethouder. Over die periode schreef ze het boek Te veel vrouw (1997), waarin ze afrekende met de in haar ogen macho bestuurscultuur: mannen die haar te `giechelig' en `meisjesachtig' vonden. De betrokkenen lieten zich laatdunkend over haar ontboezemingen uit.

Tien jaar geleden werd ze benoemd tot burgemeester van het Limburgse Weert. Daar moest men wennen aan haar spontaniteit en directe manier van reageren. Haar sollicitatiegesprek in Leeuwarden verliep vlekkeloos: de vertrouwenscommissie was onder de indruk. ,,Meer dan welkom'', reageerde de toenmalige loco-burgemeester Peter den Oudsten op de komst van de eerste vrouwelijke burgemeester in de geschiedenis van Leeuwarden. ,,Ze is ervaren, kundig en erg enthousiast en bekend met de grotestedenproblematiek.'' Maar haar start was ongelukkig. Ze woonde door de week tijdelijk in een woning in buurgemeente Menaldumadeel en pendelde lange tijd in de weekends terug naar Weert. De portefeuille economische zaken, die haar voorganger Apotheker beheerde, liet ze over aan Den Oudsten.

Van Maaren was op haar best in de omgang met de gewone Leeuwarders. Wijkbewoners die haar ontmoetten bij de opening van wijkserviceposten liepen met haar weg. Zo ook Nanja van der Meulen, moeder van de vorig jaar in Leeuwarden vermoorde Daniël van der Meulen. Zij omschrijft Van Maaren als ,,mens voor de mensen.''

Van Maarens gebrek aan zelfreflectie, dat ook haar boek zou ademen de schuld ligt altijd bij anderen, nooit bij haarzelf viel slecht binnen het college. Ze zou te weinig gezag uitstralen en geen bindende factor zijn. Van Maaren had een hekel aan scherpslijperij, omdat dat de gezellige sfeer zou verpesten, aldus betrokken. De kwestie rond trouwambtenaar Nynke Eringa, die weigerde homoparen te huwen en wier contract niet werd verlengd, had voor Van Maaren niet zo op de spits gedreven hoeven worden.

Na haar mea culpa vorig jaar ,,Ik heb Leeuwarden tekortgedaan'' leek Van Maaren beter te functioneren. Wellicht mede doordat ze een persoonlijke coach tot haar beschikking had. Ze leek meer ter zake kundig en ernstiger. Toch komt de mededeling dat haar positie binnen het college ter discussie staat voor de meeste raadsleden niet als een verrassing. Volgens G. Dolstra van Leefbaar Leeuwarden waren er ,,van meet af aan problemen.'' Ze vindt het ,,sneu'' en ,,triest'' dat Van Maaren vertrekt. ,,Ze is een fantastisch mens. Een vrouw van het volk. Dit is een ontzettend vervelende zaak.''