Reële angst

Het nieuwe terrorisme doet zich nu ook in de postkamers van politici en media voelen. Wat begon met raadselachtig miltvuur (antrax) bij een uitgever in Florida, heeft gisteren het centrum van de macht bereikt met een brief met de bacterie aan de leider van de Democraten in de Senaat. De twijfel of er sprake is van terreur begint te wijken: er is een patroon waarneembaar. Niet alleen in de VS, maar ook elders in het Westen worden sindsdien verdachte brieven gevonden. Overal zijn de postkamers in staat van paraatheid.

Wat tot voor kort theoretisch leek terreur met nucleaire, biologische of chemische wapens is nu praktische realiteit. Zelfs een kenner als de Amerikaanse historicus Walter Laqueur maakte in zijn voor 11 september verschenen boek The New Terrorism wel gewag van dit soort terreur, maar legde, in een verwijzing naar de aanslag op de metro in Tokio in 1995, de nadruk op het relatief geringe en contraproductieve effect ervan. Ook de BVD schreef in Terrorisme aan het begin van de 21ste eeuw, een rapport van april 2001, dat ,,het risico dat terroristen binnen afzienbare tijd kunnen beschikken over effectieve ABC-wapens (atoom-, biologische en chemische wapens, red.) vooralsnog als gering moet worden ingeschat''.

Deze terughoudendheid verklaart waarom ook Nederland onvoldoende is voorbereid op de actuele dreiging. Begin dit jaar erkende staatssecretaris De Vries (Binnenlandse Zaken) dat hulpdiensten slechts ,,in beperkte mate zijn voorbereid''. Er zijn werkgroepen waarin negen van de dertien ministeries zijn betrokken en het Handboek Crisisbeheersing is na 11 september ,,opgeschaald''. Maar de dreiging van miltvuur is iets nieuws. Het zou valse zekerheid bieden als de regering nu de suggestie zou wekken alles onder controle te hebben. Maar een feit is dat Nederland en andere democratieën onder zware druk staan. In deze fase moeten er hoe dan ook twee praktische dingen gebeuren: maximale openheid en voorlichting aan de bevolking, zodat verdachte zendingen zo snel mogelijk kunnen worden geanalyseerd, en het opschalen van de medische voorzieningen om besmettingen in het vroegste stadium te herkennen en bestrijden.