Oud-politici willen EU hervormen

Dertien Europese ex-regeringsleiders en ex-leden van de Europese Commissie roepen op tot ingrijpende hervorming van het bestuur van de Europese Unie. `Laten we Europa wakker schudden', aldus hun manifest.

De dertien hebben gisteren hun aanbevelingen voor Europa gepresenteerd aan de Belgische premier Guy Verhofstadt, de huidige voorzitter van de Europese Unie, en aan Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie.

De oud-leiders voorspellen grote problemen als de Europese instellingen niet grondig worden hervormd. Ze zijn zeer kritisch over het huidige functioneren. Nieuw zijn de oplossingen die zij aandragen niet. Bovendien zijn veel problemen die zij signaleren door henzelf veroorzaakt. Zo bevelen ze aan een einde te maken aan het vetorecht bij Europese besluitvorming. Maar de toenmalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl, een van de ondertekenaars van het manifest, blokkeerde zelf in 1997 tijdens de top van Amsterdam afschaffing van vetorecht.

Het initiatief voor het manifest is genomen door voormalig Europees Commissaris Etienne Davignon. Behalve Kohl wist hij de ex-premiers Giuliano Amato (Italië), Jean-Luc Dehaene (België), Mario Soares (Portugal), Maria de Lurdes Pintassilgo (Portugal), Felipe Gonzalez (Spanje), de Duitse ex-bondskanselier Helmut Schmidt, de voormalige voorzitters Jacques Delors, Jacques Santer en Roy Jenkins van de Europese Commissie, en de ex-Eurocommissarissen Peter Sutherland en Karel van Miert te strikken.

Volgens het manifest moet Europa efficiënter en democratischer worden. De Europese Raad van regeringsleiders zou zich moeten beperken tot het geven van stimulansen.

De afgelopen jaren is deze Raad zich steeds meer met details gaan bemoeien, mede dankzij inspanningen van ondertekenaars van het manifest. Ze bepleiten nu een speciale Raad van ministers van Europese Zaken. Ze stellen ook voor dat het Europees Parlement samen met vertegenwoordigers van nationale parlementen wijzingen van het Verdrag van de EU voorbereidt.

De dertien komen met hun manifest op een moment dat de huidige Europese regeringsleiders zich beraden op de toekomst van de EU. Vrijdag praten ze tijdens een korte informele top in Gent (onder andere) over hervorming van de EU. Ze zullen zich dan overigens beperken tot de vraag hoe een Intergouvernementele Conferentie in 2004 over wijziging van het Verdrag van de Europese Unie moet worden voorbereid.

Vervolgens willen de regeringsleiders dan tijdens de Europese top in Laken (bij Brussel) in december besluiten welke bevoegdheden een speciale conventie van Europese en nationale parlementariërs krijgt die in de loop van volgend jaar moet beginnen.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken willen dat deze conventie uiteenlopende opties voor verdragswijzigingen presenteert. Het uiteindelijke onderhandelen over de werkelijke verdragswijzigingen zou dan over drie jaar aan de Europese regeringsleiders voorbehouden moeten blijven.