Virtuoos Van der Vaart geeft Ajax kleur

Als balletchoreograaf Rudi van Dantzig zich na zijn ode aan Marco van Basten opnieuw wil laten inspireren door een voetballer moet hij snel de vertraagde beelden van Rafael van der Vaart bekijken. Met onnavolgbare voetbewegingen en een magnifiek doelpunt loodste de pas 18-jarige middenvelder van Ajax zijn ploeg zaterdagavond schijnbaar moeiteloos langs het kleurloze RKC. Met een 2-0 zege maakte de koploper een einde aan het record van de Brabanders, die thuis 23 duels ongeslagen waren gebleven.

Met een artiest als Van der Vaart in grootse vorm wordt Ajax zowaar weer leuk om naar te kijken, zeker als het elftal van coach Adriaanse op de helft van de tegenstander durft te spelen. Na welgeteld 29 seconden verzuimde Van der Vaart RKC reeds op achterstand te zetten, toen hij op aangeven van spits Machlas met een virtuoze balaanname linksback Van Wanrooy passeerde om de bal vervolgens langs doelman Van Dijk op de paal te mikken. In de dertiende minuut etaleerde de jonge dirigent van Ajax wederom zijn verbluffende touch en dit keer kende hij geen genade. Geraffineerd creërde Machlas de ruimte voor zijn teamgenoot door RKC-verdediger Nascimento mee te lokken, waarna Van der Vaart de bal met de linkervoet over Van Dijk in het doel krulde: 0-1.

Ook Ajax-coach Adriaanse keerde in gedachten terug naar de laatste ontmoeting met RKC, nog geen vijf maanden geleden, toen de inmiddels in ongenade gevallen Richard Witschge model stond voor de wankelmoedigheid bij Ajax. Met de bal aan de voet demonstreerde de naar het Spaanse Alaves gevluchte Witschge al zijn creativiteit. Maar hij had geen oog voor zijn directe tegenstander Petrovic, die destijds reeds na 24 seconden het eerste doelpunt voor RKC inleidde. De Joegoslavische routinier trof zaterdag een veel jongere uitgave van Witschge, die ook het werk zonder bal niet schuwde. ,,Het is al heel uitzonderlijk dat een speler vanuit de A-junioren meteen naar de A-selectie promoveert'', zei Ajax-coach Adriaanse. ,,Maar niemand had kunnen voorzien dat Van der Vaart zich zo snel zou ontwikkelen, ook ik niet.''

Over Witschge wordt bij Ajax niet meer gesproken, nu Van der Vaart ook de geest van de oude spelmaker heeft verdreven. ,,In zijn eerste jaar heeft Van der Vaart meteen Witschge uit het basiselftal gehouden'', vertelde Adriaanse. ,,Dat was al heel knap, want Richard werd vorig jaar nog opgeroepen voor het Nederlands elftal. Nu speelt Van der Vaart zelf in Oranje. Rafael is een complete speler. Hij is fysiek sterk, heeft een mooie pass in de benen en kan scoren.''

Van der Vaart, relativerend: ,,Ik heb nog steeds het gevoel dat ik naar een film zit te kijken en dat die film versneld wordt afgedraaid. Natuurlijk voel ik me na mijn debuut in het Nederlands elftal niet te goed voor Jong Oranje. Ook op dat niveau moet ik nog alles bewijzen. Maar ik mag niet klagen over mijn progressie.'' En lachend: ,,Als ik niet oppas, word ik nog topscorer van Nederland.''

Alleen RKC-trainer Jol plaatste enkele kanttekeningen bij de euforie rond Van der Vaart. ,,Ook ik vind Rafael een prachtige speler'', zei Jol. ,,Maar als zovele, creatieve voetballers is ook Van der Vaart verdedigend kwetsbaar. In dat opzicht zag ik bij Ajax geen verschil tussen Witschge en Van der Vaart. Rafael komt in de problemen als hij een aanvallend ingestelde speler tegenover zich vindt. Maar de meeste clubs passen zich aan een jongetje van achttien jaar aan. Dat was Petrovic bij ons niet van plan. Toen ik Zjelko op de training vertelde dat hij Van der Vaart in de gaten moest houden, lachte hij alleen maar. Je dacht toch niet dat Petrovic bang was voor dat ventje? Ik denk zelfs dat Petrovic in de tweede helft op punten van hem heeft gewonnen.''

Met zeven doelpunten in acht wedstrijden is Van der Vaart echter de architect van de metamorfose van een elftal, dat twee maanden geleden op dood spoor leek geraakt. ,,Toen hadden we niet durven dromen dat we zo zouden spelen als nu'', zei Van der Vaart. ,,Het gaat beter met Ajax dan verwacht. Achteraf is het een juiste beslissing geweest om verschillende spelsystemen te hanteren. Nu konden we RKC vanaf het begin vastzetten op eigen helft, ik heb die ploeg eigenlijk niet gezien. In de tweede helft konden we het ons permitteren op de counter te spelen. En Ajax kan zowaar verdedigen. Vorig seizoen was het een gatenkaas achterin, nu hebben we pas drie doelpunten tegen. Iedereen speelt met veel vertrouwen en het besef groeit dat we dit seizoen kampioen kunnen worden.''

Zeg dat nog niet hardop tegen coach Adriaanse, want met een merkwaardige rekensom nuanceerde hij de favorietenrol voor Ajax. ,,PSV kan nog 75 punten verdienen, dan komen ze op 86 punten en dat aantal halen wij zeker niet'', zei Adriaanse, gemakshalve naaste concurrent Feyenoord over het hoofd ziende. Hij weet natuurlijk wel beter. Zelfs met zijn wissels had de 54-jarige coach zaterdag net zoveel succes als in zijn periode bij Willem II. Noodgedwongen verving Adriaanse in de slotfase van het duel met RKC Wamberto voor middenvelder Piqué, omdat Ajax door de schorsing voor Ibrahimovic en de kwetsuren van Hossam en Ikedia dun in zijn aanvallers zit. Bij zijn eerste balcontact bekroonde Piqué een minuut voor tijd prompt een voorzet van Trabelsi: 0-2.

RKC Waalwijk

0

Ajax

2

Ruststand 0-1. 13. Van der Vaart 0-1, 89. Piqué 0-2. Schds: Braamhaar. Tsch: 6.100. Gele kaarten: Govedarica, Van Wanrooy (RKC) en Chivu (Ajax).