ING in de mangel van de beurs

Het verslechterde beursklimaat is de belangrijkste reden voor ING's winstalarm. Dat belooft weinig goeds voor de branchegenoten.

Een schip dat zonder al te veel problemen de stormen trotseert. Bestuursvoorzitter E. Kist van ING praat graag in nautische metaforen als het om de kwaliteit van de onderneming gaat. Vanochtend heeft hij de winstprognose fors moeten bijstellen. Is de storm te heftig of schort het aan ING's zeewaardigheid?

Het bank- en verzekeringsconcern maakte vanochtend bekend dat de operationele winst dit jaar niet met ,,ten minste 17 procent'', maar met ,,ongeveer 5 procent'' zal stijgen. De aanslagen in de Verenigde Staten trekken de eerste wissel op een van de grote financiële concerns in Nederland. ING noemt 11 september als directe aanleiding voor de aanpassing van zijn prognoses. De eerste taxatie van de potentiële verliezen kwam uit op 50 miljoen euro. Toen kon het bedrijf nog niet zeggen of een aanpassing van de prognoses noodzakelijk zou zijn. Nadere inventarisaties leiden nu tot de conlusie dat de schadepost een factor 12 hoger uitkomt.

De financiële instelling kiest een bijzondere methode om deze tegenvallers te verwerken. De meeste pijn wordt bij de herverzekeringsactiviteiten van Reliastar gevoeld, de Amerikaanse verzekeraar die in mei vorig jaar werd aangekocht. Volgens ING hebben de recente gebeurtenissen duidelijk gemaakt dat de aanwinst van destijds te weinig kapitaal opzij heeft gezet voor noodgevallen. Daarom wordt de balans van Reliastar van ruim een jaar geleden met terugwerkende kracht aangepast. Het komt erop neer dat ING nu zegt dat de aankoop in het verleden duurder bleek dan gedacht. ,,Je kan de vraag stellen of ING vorig jaar het boekenonderzoek bij Reliastar wel goed heeft uitgevoerd. Had je dat toen niet moeten zien?'', vraagt analist H. Hakker van effectenbank Metzler zich af.

De verwerking met terugwerkende kracht biedt zijn voordelen. Op deze manier wordt de winst- en verliesrekening voor een belangrijk gedeelte ontzien. Van de 600 miljoen euro onverwachte verliezen komt slechts een kwart terecht in de winstcijfers. Een deel gaat ten koste van de post voorzieningen en een onbekend bedrag wordt rechtstreeks afgeboekt van het eigen vermogen. ING wilde vanochtend niet zeggen hoeveel de afwaardering bedraagt.

Het winstalarm van vanochtend vertaalt zich in bijna 500 miljoen euro minder winst dan verwacht en een winstdaling in de tweede jaarhelft. Analist D. Griffioen van zakenbank Kempen & Co besefte al dat ING met zijn groeistrategie steeds gevoeliger is geworden voor de nukken van de aandelenmarkt, toch is zij ,,verbaasd door de omvang van de tegenvallers''. De verzekeringsschade verklaart slechts een fractie. Het grootste deel van ING's tegenvallers word verklaard door de achteruitgang van de wereldwijde marktomstandigheden. Die is sinds 23 augustus, toen het concern voor het laatst zijn oude winstprognose meldde.

ING voelt de meeste tegenwind bij de beleggingsverzekeringen, de beleggingsfondsen en het vermogensbeheer. H. Hakker wijst op de grote groei in aandelengerelateerde verzekeringsproducten in de sector. ,,Daarmee zijn verzekeraars steeds meer vermogensbeheerders geworden. Als de koersen dalen, dalen de commissies en dus de winsten.''

De malaise op de financiële markten zal zich volgens veel marktdeskundigen niet beperken tot een winstwaarschuwing van ING. Afgelopen vrijdag kwam het Belgische financiële concern KBC ook al met een onheilsbericht. De winsttaxaties van analisten voor ABN Amro wijzen op een historisch grote winstdaling van de bank. En Fortis spiegelde eind augustus een winstgroei van 12 procent voor ,,als het economische klimaat niet verder verslechtert''. De sterk getemperde prognose van ING gaat wederom met deze aanname gepaard. Enige verschil is dat ING vanaf 15 oktober rekent en Fortis vanaf 27 augustus.