Freire zet kroon op Spaanse ploegtactiek

Net als in 1999 won de Spaanse wielrenner Freire Gomez (25) gisteren in Lissabon de wereldtitel bij de profs. In de sprint eindigde de Italiaan Bettini op de tweede plaats. De Sloveen Hauptman werd verrassend derde.

Na zijn wereldtitel in Verona spraken sommige wielerkenners schamper over een toevalstreffer van de Spaanse neoprof. Oscar Freire Gomez was volgens hen een eendagsvlieg die de regenboogtrui niet verdiende te dragen. Nog voordat hij in Lissabon zijn tweede wereldtitel behaalde, hadden de criticasters van weleer hun beoordelingsfout al lang en breed toegegeven. De Spanjaard bevestigde gisteren zijn veelzijdigheid en deklasseerde zijn 44 medevluchters in een spannende eindsprint.

Nooit eerder in de wielerhistorie was een tweevoudige wereldkampioen 25 jaar of jonger. Dit gegeven is veelzeggend voor het grote wielertalent van Freire. Hij stond de afgelopen drie jaar op het erepodium van het WK en volgend jaar maakt hij op het vlakke parcours in het Belgische Zolder weer een reële kans. Grootste tegenstander lijkt zijn broze gezondheid. Door een chronische rugblessure zat hij dit seizoen vaak langs de kant. Hij had pas twee dagprijzen gewonnen en pas 32 dagen op de fiets gezeten.

Artsen uit heel Europa hebben het bovenlichaam van Freire onderzocht. Niemand vond de oorzaak van de rugpijn. Hij kreeg een speciale stoel om thuis op te zitten en moest vooral veel rust nemen. Op doktersadvies reed hij vorige maand niet de hele Vuelta. Vorige week toonde hij weer een stijgende vorm. Hij werd tweede in Parijs-Tours en stelde en passant zijn kandidatuur voor de wereldtitel.

Afgelopen week reed Freire urenlang achter de brommer in zijn geboortestreek bij Santander. Zijn oudere broer vervulde de rol van gangmaker. Deze Antonio wreef gisteren over zijn achterwerk, om aan te geven hoeveel zadelpijn hij had overgehouden aan de oefenritjes. Oscar is niet alleen een natuurtalent maar ook een trainingsbeest, verklaarde zijn broer met zichtbare trots.

Antonio vertelde verder dat Oscar nog steeds dezelfde jeugdvriendin heeft, nog steeds in het flatje van zijn ouders woont en ook nog steeds in een kleine Opel Corsa rijdt. In de garage staat een grote BMW die hij zelden aan de praat krijgt. Op de tekentafel ligt een ontwerp voor een eigen huis. De fietsende miljonair heeft verhuisplannen, maar al te veel haast maakt hij niet. Hij kan nog niet zonder zijn moeders paella.

Op de fiets is Freire de belichaming van een moderne renner. Hij is een redelijke klimmer en een rappe sprinter. Deze tweezijdigheid komt hem goed van pas in eendaagse wedstrijden op een heuvelachtig parcours. Net als Zabel is hij op de minder steile hellingen lastig uit het wiel te rijden. Veel meer dan de Duitser rijdt hij op souplesse, wat hem na een zware koersdag goed van pas komt in de sprint. Zabel had gisteren veel kracht verspeeld en eindigde in de sprint op de vijfde plaats.

Types als Freire zijn zo langzamerhand een kwelgeest voor de organisatoren van wielerwedstrijden. Verzin nog maar eens een parcours dat een allrounder angst inboezemt. Daarvoor zijn de wedstrijdleiders aangewezen op het hooggebergte. Extreme weersomstandigheden zoals drie jaar geleden bij de wereldkampioenschappen in Valkenburg kunnen ook voor een verrassend koersverloop zorgen. In Lissabon brak gisteren in de namiddag een subtropische hoosbui los.

Freire zat toen al hoog en droog in de perszaal, waar hij uitblonk in vriendelijke antwoorden. Hij was minder ontroerd dan twee jaar geleden in Verona, waar zijn wereldtitel voor velen nog een verrassing was. De eerste regenboogtrui had zijn (wieler)leven drastisch veranderd, vertelde hij in vloeiend Italiaans. Zijn contract bij Mapei heeft hem niet alleen meer taalkennis opgeleverd, maar ook tactisch rijper gemaakt.

De stortvloed aan aanvallen kon hem gisteren niet verontrusten. Hij wist zich gesteund door negen landgenoten die zich wilden wegcijferen voor hun kopman. In tegenstelling tot Freire staan de meeste Spaanse coureurs bekend als ronderenners. In de Tour en de Vuelta was dit seizoen sprake van een heuse Armada. Op het WK was voor deze Spaanse klimspecialisten slechts een bijrol weggelegd. Freire hield hen via de moderne electronica op de hoogte van zijn fysieke gesteldheid. Hij was zijn knechten dankbaar en beloofde zijn winstpremie te delen.

Hoe anders was de teamgeest in het Italiaanse wielerkamp. De nieuwe bondscoach Ballerini, tweevoudig winnaar van Parijs-Roubaix, gokte tevergeefs op een homogeen gezelschap. Zoals wel vaker op een WK weigerden de Italiaanse sterren voor elkaar te rijden. De laatste wereldtitel van een Italiaan dateert al weer van 1992, toen Bugno het kopmanschap opeiste en waarmaakte.

Typerend voor de collectieve wanprestatie van de Italianen was de inhaalrace van Lanfranchi in de slotfase. Hij zou niet hebben geweten dat zijn landgenoot Simoni alleen aan kop ging. Beide renners staan bij een verschillende sponsor onder contract, wat de geruchtenstroom over vals spel deed aanwakkeren. Zoals vaker in wielerland viel de waarheid moeilijk te achterhalen. Eén ding is zeker: mede dankzij dommekracht Lanfranchi werd Freire in een zetel naar de finish gereden. Pikant detail: beide renners staan bij Mapei onder contract. Het WK is weliswaar een landenwedstrijd, de commerciële belangen zijn niet uit te vlakken.