`Duizenden strijders Talibaan lopen over'

Ongeveer vierduizend strijders van de Talibaan-milities zijn in het weekeinde overgelopen naar de Noordelijke Alliantie. Dat heeft de alliantie gemeld. Als de berichten kloppen betreft het de grootste desertie van Talibaan-militairen tot nu toe.

Het gaat om troepen die werden geleid door de etnische Oezbeek Kaze Abdul Hai, een lokale krijgsheer die vanuit Sar-i-Pol overliep naar het noorden. De desertie kan consequenties hebben voor de controle van de Talibaan over Mazar-i-Sharif, de belangrijkste stad in het noorden van Afghanistan.

Volgens de Noordelijke Alliantie besloten de deserteurs over te lopen in een reactie op de moord op de legendarische militaire leider van de alliantie, Ahmed Shah Massoud, die in grote delen van Afghanistan werd geëerd wegens zijn rol in het verzet tegen de sovjet-legers in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Massoud, leider van de Noordelijke Alliantie, werd in september in Noord-Afghanistan vermoord in een hinderlaag. Volgens de alliantie zaten Osama bin Laden en de Talibaan achter de aanslag.

Pakistan maakt zich ondertussen grote zorgen over een mogelijke militaire opmars van de Noordelijke Alliantie, een bonte coalitie van shi'itische, overwegend Oezbeekse en Tadzjiekse opponenten van de sunnitische Talibaan. Pakistans president Musharraf heeft de Verenigde Staten zelfs gevraagd geen bombardementen uit te voeren die kunnen leiden tot een opmars van de alliantie in zuidelijke richting.

Tot nu toe lijken de Talibaan-stellingen tegenover de oppositie – het noordelijke front begint enkele tientallen kilometers ten noorden van Kabul – inderdaad te worden gespaard, zo blijkt uit de schaarse berichten uit het gebied. Daar zouden zeker tienduizend Talibaan-strijders en Arabische huurlingen zijn gelegerd.

Pakistan wil voorkomen dat de Noordelijke Alliantie de hoofdstad Kabul in handen krijgt en een regering wil vormen zonder de Pathaanse bevolkingsgroep, die ongeveer de helft van de Afghaanse bevolking uitmaakt. De meeste Talibaan behoren tot Pathaanse stammen. Ook in Pakistan vormen de Pathanen een belangrijke bevolkingsgroep.

Deze Pakistaanse onwil om de Talibaan in het noorden te laten aanvallen betekent een groot probleem voor Amerikaanse strategen. Enerzijds willen de VS afrekenen met de Talibaan om zich op Osama bin Laden te kunnen richten, anderzijds wil Washington Pakistan niet voor het hoofd stoten. Een luidruchtig deel van de Pakistaanse bevolking is fel tegen de Amerikaanse aanvallen; een slachting onder Talibaan-strijders zou zich wel eens tegen Musharraf kunnen keren. Bovendien heeft de Amerikaanse luchtmacht het Pakistaanse luchtruim hard nodig.

Het probleem zal nijpender worden naarmate er minder doelen in de rest van Afghanistan overblijven. Blijft Pakistan bij zijn `blokkade' van het noordelijke front, dan zijn de Amerikanen er vrijwel van verzekerd dat het Talibaan-bewind de lange Afghaanse winter zal overleven.