TERRORIST-DETECTOR

De aanval op Amerika heeft opnieuw de vraag opgeroepen hoe terroristen zijn te herkennen. Hersenonderzoeker dr. Lawrence A. Farwell, zo bleek uit de New York Times van afgelopen dinsdag, meent het antwoord te hebben gevonden mits de terrorist bereid is zich aan zijn onderzoeksmethode te onderwerpen. Het geheim: hersengolven.

De elektrische activiteit van de hersenen is via het plaatsen van elektrodes op de schedel te achterhalen. Bekend zijn de zogeheten alfa- en bètagolven, die te maken hebben met slaap en met verhoogde aandacht. Halverwege de jaren zestig kwam bovendien de p300-piek in beeld, een kortdurend signaal dat 300 à 800 milliseconden na het herkennen van een stimulus (bijvoorbeeld een foto van het Vrijheidsbeeld) optreedt.

Het is deze p300-piek waar Farwell sinds de jaren tachtig zijn zinnen op heeft gezet. Is de piek te benutten om achtergehouden kennis op het spoor te komen, vroeg hij zich af. Zijn in Fairfield (Iowa) gevestigde bedrijf Human Brain Science ontwikkelde een test waarbij een persoon drie soorten stimuli krijgt aangeboden: targets, probes en irrelevants. Targets zijn beelden of geluiden die iedereen kent, in Nederland bijvoorbeeld het Paleis op de Dam. Probes zijn stimuli die alleen de verdachte herkent, zoals een detail van een Boeing 767-cockpit. Een irrelevant herkent niemand.

Wie de test ondergaat geeft met een knopje aan of hij de stimulus herkent, maar in feite gaat het om wat de p300-piek doet. Farwell zegt een waterdichte methode te hebben ontwikkeld, Mermer (memory and encoded-related multifaceted electro-encephalographic response) geheten, die ook een dipje na de p300-piek in rekening brengt. Collega-hersenonderzoekers tonen zich sceptisch en hekelen de gretigheid waarmee Farwell zijn methode pusht. Farwells promotor noemt het `business nonsense'.