Spannende jazz in een punkjas geduwd

Jazz mag dan wel een Amerikaanse uitvinding zijn, maar de interessantste hedendaagse jazz komt tegenwoordig uit Europa. Het European TryTone Festival, georganiseerd door het gelijknamige muzikantenplatform en platenlabel, bewijst die stelling dit jaar voor de derde achtereenvolgende keer. Elf bands uit Frankrijk, België, Noorwegen, Duitsland en Nederland vertegenwoordigen op het festival drie dagen lang het neusje van de continentale jazz-zalm.

De hoge kwaliteit van Dalgoo dat gisteren het spits afbeet, stond vantevoren al buiten kijf. Het kwartet leverde onlangs een zeer doortimmerd debuutalbum af. De leden deden al eerder in positieve zin van zich spreken in aanverwante bands als Ninsk en Tetzepi.

Dalgoo specialiseert in ritmisch gevarieerde miniaturen met de chemie tussen de rietblazers Tobias Klein en Lothar Ohlmeier als effectief bindmiddel.

Met beide musici op de saxofoon kan Dalgoo statig en meeslepend zijn. Als een van de saxofoons wordt ingewisseld voor een basklarinet wordt het contrast tussen de twee instrumenten uitgebuit. En als er twee basklarinetten in het spel zijn – wat een zeldzame bezetting is voor een jazzkwartet – kaatsen Klein en Ohlmeier hun donkerbruine melodielijnen speels heen en weer.

Ook het Franse Tribu beschikt over een hecht blazersfront. Trombonist Geoffroy de Mansure en baritonsaxofonist Bo vander Werf maakten optimaal gebruik van hun ongewoon lage klankbereik door een knoestig geluid neer te zetten. Alleen was het jammer dat ze soms lang nodig hadden om tot hun pointe te komen en vaak bleven hangen in repeterende frasen.

Nog spijtiger was dat hun samenspel finaal aan gort werd geslagen door drummer Chander Sardjoe, die het concert blijkbaar zag als één lange drumsolo. Elektrisch bassist Jean Luc Lehr lukte het niet Sardjoe's `hard en snel'-demonstratie in te dammen en verzandde vervolgens zelf bij iedere afwijking van zijn hoekige loopjes in zompige stuurloosheid.

Maar de grote avondsluiter, de Duitse band Das Böse Ding, deed het publiek dat alles weer snel vergeten. Dit is een band waar alles aan klopt. De vier musici zijn volledig op elkaar ingespeeld, kennen hun klassiekers zo goed dat ze er ongegeneerd mee aan de haal durven gaan en zijn niet bang voor een stijlbreukje meer of minder.

Zo garneerden ze het lyrische thema van `Iggy' – een gedeelde hommage aan Iggy Pop en Strawinsky – met een energieke Balkanfantasie op vibrafoon en een scheurende altsaxsolo. En in het nummer `Readymade' werd de jazz in een punkjasje geduwd compleet met gierende feedback en onverstaanbaar geschreeuw door een megafoon.

Het viertal predikt de geënsceneerde chaos en biedt muzikale ontregeling op hoog niveau. Das Böse Ding is een optelsom van wat Europese jazz in het beste geval is: energiek, prikkelend en spannend.

Concert: European TryTone Festival. Gehoord: 11/10 in BIMhuis, Amsterdam. Herhaling: 13/10 Paradiso en 's middags in Stedelijk Museum Amsterdam.