DE WEEK

Krijgt ooit nog een Nederlandse econoom de Nobelprijs? Jan Tinbergen is tot nu toe de enige. Weer waren het Amerikanen die de prijs in de wacht sleepten. Akerlof, Spence en Stiglitz, van wie de laatste misschien herinnerd zal worden door zijn gepeperde kritiek op de Wereldbank en het IMF tijdens de Azië-crisis.

Ontbreekt het de economen hier aan verbeeldingskracht om een baanbrekende theorie te verzinnen? Of doen de krankzinnige toestanden op universiteiten alleen de middelmaat bovendrijven? Bij gebrek aan gewicht. Na de verzekeraars, de luchtvaart en het toerisme ondervinden nu de banken de gevolgen van 11 september. Zakenbank Credit Suisse First Boston schrapt tweeduizend banen, zeven procent van zijn personeelsbestand, en moeder Credit Suisse verwacht voor het derde kwartaal bijna een half miljard gulden verlies. De Duitse Commerzbank zou volgende week voor het eerst in haar geschiedenis mensen ontslaan.

ABN Amro is daar in Tokio alvast mee begonnen. Het overwegend Japanse personeel kreeg er te verstaan dat het met onmiddellijke ingang is ontslagen. In het Engels, met een zwaar Hollands accent. Onder expats wordt de stemming nerveus. Maar het werk in landen als Indonesië of Pakistan gaat gewoon door. Business as usual, wordt bij de Nederlandse vestigingen gezegd. Men houdt de situatie scherp in de gaten, van bedreigingen door extremisten zou geen sprake zijn.

Inmiddels is de beveiliging in Nederland opgevoerd. Zo staat voor het Binnenhof nu een ME-busje.

Behalve de civiele beveiligingsindustrie hoopt ook de defensie-industrie van de crisis te profiteren. Het Frans-Duitse EADS, dat ook 80 procent van Airbus bezit, wil in zijn militaire activiteit fors investeren. Te meer nu de civiele luchtvaart in moeilijkheden verkeert en orders voor nieuwe vliegtuigen op de lange baan worden geschoven – al zegt Airbus, anders dan concurrent Boeing, nog nergens last van te hebben.

DaimlerChrysler, grootaandeelhouder van EADS, heeft van Brussel een boete van 72 miljoen euro gekregen. Het Duitse concern had geheime prijsafspraken gemaakt en leasebedrijven benadeeld.

Microsoft hangt zelfs een miljardenboete boven het hoofd. Het zou tegen de Europese Commissie hebben gelogen en zijn monopoliepositie hebben misbruikt.

Brussel neemt niet alleen, het geeft ook. Beperkte nationale steun voor de Europese luchtvaart is toelaatbaar. KLM hekelde meteen de onduidelijkheid en de tegenstrijdigheid van de Brusselse plannen. Zowel KLM als Lufthansa protesteert tegen de steun voor het vrijwel bankroete Sabena. Concurrentievervalsing, roepen ze. België zegt dat niet de staat, maar de staat als grootaandeelhouder Sabena steun verstrekt.

Supermarktbedrijf Laurus kreeg van zijn banken een noodkrediet van 330 miljoen gulden, later mogelijk aangevuld met nog eens 220 miljoen.

Het armlastige KPN Mobile verliest zijn topman. Hij geeft er de brui aan – om persoonlijke redenen.

De topman van Randstad, Hans Zwart, treedt ook af, een maand nadat grootaandeelhouder en commissaris Goldschmeding forse kritiek op hem uitte.

Maar Duisenberg blijft. Als president van de Europese Centrale Bank. Nog ten minste een jaar. De ECB verlaagde de rente deze week niet. Dat zou het vertrouwen in de economie niet groter maken. Zou de Fed, die de Amerikaanse rente sinds 11 september twee keer verlaagde, het bij het verkeerde eind hebben dan? We prefer to keep our powder dry, zei Duisenberg.

Albert Heijn heeft een objectief voorlichtingsboekje over gentechnologie inhoudelijk bewerkt en vervolgens via zijn blad Allerhande verspreid. Dat gebeurde in overleg met de commissie-Terlouw, die het boekje schreef. De onafhankelijke commissie, benoemd door het kabinet, zegt zich niet door Albert Heijn te hebben laten beïnvloeden. Ze moest voor de verspreiding betalen.

Nederlandse bergers hebben pessimisten in het ongelijk gesteld. Onder leiding van het hijs- en transportbedrijf Mammoet is in de Barentszee de Russische kernonderzeeër Koersk met succes gelicht. Dat vergde vindingrijkheid en een groot denkraam. Een nobelprijs.