`CDA mag niet verder afbrokkelen'

Partijveteraan Bert de Vries moet als voorzitter ad interim het CDA naar de verkiezingen leiden. ,,Ik wil een biechtvader zijn. Geen detective.''

Nee, zín had hij er niet in toen hij deze week werd gevraagd het CDA als partijvoorzitter ad interim te leiden. Het liefst is hij zo snel mogelijk weer weg. ,,De afspraak is: ik blijf tot de dag na de verkiezingen'', zegt Bert de Vries (63) steevast wanneer hem gevraagd wordt tot wanneer hij blijft als partijvoorzitter.

De partijcoryfee, ex-fractieleider in de Tweede Kamer, ex-minister van Sociale Zaken, heeft met pijn in zijn hart gezien hoe zijn partij de afgelopen weken opnieuw in een diepe bestuurscrisis raakte. In de volle aanloop naar de verkiezingstrijd verloor het CDA achtereenvolgens partijvoorzitter Marnix van Rij, beoogd lijsttrekker Jaap de Hoop Scheffer, de campagneleider en het voltallige dagelijks bestuur van de partij. ,,Het mag niet gebeuren dat deze partij verder afbrokkelt'', oordeelde Bert de Vries. Omdat hij verknocht is aan het CDA, heeft hij zich laten verleiden zijn luxe leventje op te geven, vertelt hij. Vanaf nu staat hij twee dagen per week klaar om aan de zijde van de nieuwe partijleider en beoogd lijsttrekker Jan Peter Balkenende de wonden van het CDA te helen.

Mocht de partij na de verkiezingen meedoen aan formatiebesprekingen, dan kan hij ,,hoogstens als ondersteuning van de partijleider'' helpen. Valt het tegen, dan blijft hij niet. ,,In juni is er weer partijraad. Misschien lukt het dan een nieuw dagelijks bestuur te vormen.''

Maar zover is het nog niet. Gisteravond leidde De Vries een dag in functie en onvoorbereid zijn eerste vergadering. Een zestigtal voorzitters van de Kamerkieskringen en provincies stelden met het partijbestuur de definitieve voordracht vast van de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Het leidde tot minieme wijzigingen zo mocht de in de staart van kieslijst belande veteraan Wim van de Camp een plaatsje hoger. Maar het was vooral ook de eerste gelegenheid voor De Vries de sfeer na de crisis op te nemen. Het was hem meegevallen, zei hij na afloop. Van grote onenigheid was geen sprake. Het afgetreden dagelijks bestuur vertrok met bloemen, de afgetreden campagneleider Mourits zat gewoon in de zaal.

De Vries nam de tijd om na afloop aan de pers uit te leggen wat hij de komende tijd gaat doen. Natuurlijk, hij gaat ,,binnen een week of twee'' een nieuw dagelijks bestuur formeren en ook snel een ,,goed in Den Haag ingevoerde campagneleider'' zoeken. De tijd dringt. Maar hij gaat vooral ,,orde, rust en vertrouwen herstellen''. Want ,,we kunnen niet net doen of er niks gebeurd is.''

Hij gaat dus praten. Praten met Jaap de Hoop de Scheffer en met Marnix van Rij, over ,,wat er nu eigenlijk gebeurd is''. Niet een ,,detective'' wil hij zijn, maar een ,,biechtvader''. Met de campagne zal hij zich minder bemoeien. ,,Daarvoor is al veel voorbereidend werk gedaan.'' En bovendien, hij heeft er ,,nog geen ideeën'' over, bevestigt hij. Hij maakt ook niet veel zorgen om dat partijleider en partijvoorzitter nu van protestantse handen zijn al moet de vice-voorzitter van de partij wat hem betreft ,,een katholieke man of vrouw'' worden.

Hoe moet het nu met de beoogde electorale wingewesten in het zuiden, nu de sleutelposities door protestanten worden bekleed?

,,Ik denk dat dat electoraal gezien minder een rol speelt. Een protestant als lijsttrekker moet, als hij authentiek en inhoudelijk overtuigend is, voldoende werfkracht hebben.'' Zijn woordvoerder wijst De Vries dan op de voorziene belangrijke rol van regionale zwaargewichten op de kandidatenlijst in de campagne. De Vries: ,,,Dat vind ik een goede aanvulling: op de top van de lijst hebben we een evenwichtige verdeling gemaakt tussen protestanten en katholieken, mannen en vrouwen én de regio's.''

Gaat het CDA zich onder uw leiding niet weer te veel met zichzelf bezighouden?

,,Je moet zoeken naar het juiste midden. We moeten niet vervallen in omstandige rapporten over wat er gebeurd is. Maar ik ga wel praten met de hoofdrolspelers van de crisis, want die hebben veel voor de partij betekend. Ik ga mijn voelhorens uitsteken en kijken of ik iets aan de persoonlijke verhoudingen kan repareren.''