Botsing der beschavingen

Samuel Huntington voorspelde een ,,botsing der beschavingen'', een strijd tussen islamitische, christelijke, orthodox-christelijke, boeddhistische, confucianistische en andere. De felste aanhanger van deze theorie is de terrorist Osama bin Laden, die moslims oproept tot strijd tegen ongelovigen. ,,Iedere moslim moet opstaan om zijn godsdienst te verdedigen'', zei hij afgelopen zondag in een internationaal uitgezonden videoband. Godsdienstoorlog dus. Maar Huntington zelf ziet Bin Ladens terreuraanslagen niet als een botsing der beschavingen, maar als een ,,aanslag van een fanatieke groep op geciviliseerde samenlevingen in het algemeen'', zei hij tegen de International Herald Tribune.

Toch stuit de terreurbestrijding op een ongerijmdheid. Amerika zoekt de steun van moslimregeringen. Om overeind te blijven, moeten die regeringen orthodoxe moslimdissidenten de mond snoeren en gevangen zetten. Dat is tegen de democratische principes. Maar als die orthodoxe moslims de vrijheid kregen en aan de macht zouden komen, zouden ze nog harder optreden tegen de beginselen van de rechtsstaat.

Heeft dat dilemma met de islam te maken? Daar wordt verschillend over gedacht. Maar de democratische landen weten maar al te goed samen te werken met regeringen die de rechtsstaat afkeuren. Is dat wat Huntington bedoelde met een ,,multiculturele wereld'' van vreedzame coëxistentie?