Afghanen niet in Pakistan om te ageren

De Pakistaanse president Musharraf wil met harde hand optreden tegen demonstranten die over de schreef gaan. In Peshawar bleef het gisteren rustig.

In de bazar in het oude centrum van Peshawar zijn rolluiken neergelaten. Veel winkeliers hebben uit voorzorg hun zaak gesloten, maar sommigen wagen het er alweer op hun handelswaar op het trottoir uit te stallen. Het is twee uur in de middag en het vrijdaggebed is net afgelopen. Mannen haasten zich uit de moskeeën. Vanochtend werd nog gedemonstreerd tegen de Amerikaanse aanvallen op Afghanistan. Maar de gelovigen verzamelen zich niet opnieuw in de oude stad om hun woede te uiten. Fundamentalistische demonstranten beheersen niet het straatbeeld, maar soldaten en politieagenten.

In Peshawar, in het noordwesten van Pakistan waar vluchtelingen uit Afghanistan al twintig jaar deel uitmaken van de gemeenschap, lijkt president Pervez Musharraf het voorlopig te hebben gewonnen van de fundamentalisten. Zij – de president duidt ze liever aan als extremisten – hebben afgelopen week massabijeenkomsten gehouden tegen de Amerikaanse `agressie' in Afghanistan. De afgelopen dagen liepen die in sommige steden uit de hand, zoals in Quetta in het zuidwesten. Hier keerde de woede zich tegen Westerlingen en werden kantoren van hulporganisaties in brand gestoken.

Woensdag praatte Musharraf er al met zijn kabinet over, en eergisteren werden alle provinciegouverneurs geïnstrueerd over het hard aanpakken van demonstranten die over de schreef gaan. Nadat begin deze week al de leiders van de fundamentalistische partijen huisarrest opgelegd hadden gekregen, geldt nu het beleid dat ,,koste wat het kost'' de openbare orde zal worden gehandhaafd. Afghanen kregen te verstaan dat ze onmiddellijk worden opgepakt en gedeporteerd indien ze zich al te veel laten ophitsen. Ze zijn hier om humanitaire redenen en niet om politiek te ageren, zei Pakistans minister van Binnenlandse Zaken.

Vandaar dat op deze vrijdagmiddag open legerwagens door Peshawar rijden om de manschappen te vervoeren, terwijl een soldaat zich demonstratief in de laadbak heeft opgesteld achter een mitrailleur op het dak van de bestuurderscabine. Dat mag dan bedreigend lijken, voor veel inwoners van Peshawar is het ook een hele geruststelling. ,,De winkeliers staan niet te springen om elke keer hun zaak te moeten sluiten bij betogingen. Ze drijven liever gewoon handel'', zegt een neringdoende. Om de veiligheidsmaatregelen te omzeilen, was de betoging in Peshawar vervroegd. Maar de opkomst, een paar duizend, was minder massaal dan voorspeld.

Ook de gelovigen die geen moskee bezoeken maar 's zondags de kerkdiensten bijwonen in St. John's Cathedral aan de Sir Syed Road, juichen de vastberadenheid toe waarmee Musharraf de harde kern van de fundamentalisten tegemoettreedt. De ongeveer 900 leden van de Anglicaanse kerkgemeenschap in Peshawar zijn een druppeltje in een zee van moslims. De afgelopen dagen zijn er bedreigingen geuit van moslimzijde tegen christelijke buurtbewoners. ,,Dat gebeurt elke keer als er ergens in de wereld spanningen zijn. Meestal blijft het daarbij, maar we moeten wel op onze hoede zijn'', zegt James Cyprian, een van de lidmaten van de kerk.

Bisschop Cecil J. Williams zegt dat de overgrote meerderheid van de inwoners van Peshawar slechts ,,vrede'' wil. Alleen enkele ,,fanatici'' proberen de gebeurtenissen in Afghanistan aan te grijpen om stemming te kweken, zegt hij. De bisschop prijst Musharraf omdat hij de minderheden in zijn land goed beschermt. ,,Ziet u: hij is een militair leider en geen politiek leider. Hij hoeft zijn oren naar niemand te laten hangen, en is niet gevoelig voor grote pressiegroepen.''