Slechte leningen jagen banken de stuipen op het lijf

Europese banken worden achtervolgd door het schrikbeeld van slechte leningen. Moeten beleggers zich ook angst aan laten jagen? De kwaliteit van de leningen zal zeker lijden onder de groeivertraging van de economie. Het probleem is dat niemand precies weet hoeveel. Walter Bagehot zei het al: de rotsen worden pas zichtbaar als het tij afloopt. De recente geschiedenis biedt in ieder geval weinig troost. In de recessie van 1990/91 zijn het Franse Crédit Lyonnais en veel Scandinavische banken als gevolg van slechte leningen onderuit gegaan. Slechte leningen hebben destijds ook de winsten in het Verenigd Koninkrijk gedecimeerd. Toch zeggen de meeste banken dat deze inzinking anders zal zijn. Dat betekent meestal dat het tijd is om op je quivive te zijn.

Eén zorg is dat de slechte schuldenlasten voor deze fase van de economische cyclus aan de lage kant zijn. Volgens Deutsche Bank bedroegen die schuldenlasten eind vorig jaar net 0,45 procent van het totaal aan Europese bankleningen. Dat is minder dan de helft van het tienjaarlijks gemiddelde, en een kwart van het niveau dat in de vroege jaren '90 bereikt werd, toen ze de 2 procent overstegen. Eerlijk gezegd zullen ze dat niveau ditmaal waarschijnlijk niet halen. Tenslotte zijn de rentetarieven nu een fractie van wat ze in 1991 waren. Dat zou de schade die slechte leningen kunnen toebrengen, moeten beperken. Ook is er ditmaal geen sprake geweest van een hausse aan onroerendgoedleningen. En het belangrijkste is dat de banken grote delen van hun risico op uitstaande leningen hebben afgestoten naar de markten voor kredietderivaten. Maar wat gebeurt er als de tegenpartij in gebreke blijft, omdat hij failliet gaat of omdat hij erin slaagt een gat in de wet te benutten om niet te hoeven betalen, zoals de gemeenteraad van het Londense Hammersmith & Fulham deed in de vroege jaren '90? Dan zijn de verliezen voor rekening van de bank.

Hoe je er ook naar kijkt, de Europese banken staan zware tijden te wachten. Het is onwaarschijnlijk dat kredietproblemen de balansen uit evenwicht zullen brengen. Maar de omzet daalt. De neergang op de aandelenmarkt betekent ook dat de banken niet meer in staat zullen zijn de winsten te spekken door het verwezenlijken van kapitaalwinsten op hun beleggingsportefeuilles - wat velen dit jaar nog wel gelukt is. Banken die in de gaten gehouden moeten worden zijn onder meer Duitse kredietverschaffers met een betrekkelijk smalle kapitaalbasis, zoals Commerzbank en HypoVereinsBank; een aantal Franse banken, zoals Crédit Lyonnais, die te weinig voorzieningen hebben getroffen; en wellicht zelfs het machtige HSBC, dat nu voor het eerst wordt blootgesteld aan een gelijktijdige stijging van het aantal slechte leningen over de hele wereld.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld