Ook justitiële screening van bouwbedrijf

Bedrijven in de bouwnijverheid kunnen binnenkort gescreend worden op justitiële en financieel-malafide antecedenten of andere criminele praktijken voordat zij een opdracht of vergunning krijgen.

Een lobby van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB) om de bouwnijverheid van dergelijk onderzoek in het kader van de Bibob-wet (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) uit te sluiten, is op het laatste moment mislukt.

Dat bleek gisteren bij de behandeling van die wet in de Tweede Kamer. Voor de screening wordt een speciaal `Bibob-bureau' met vergaande bevoegdheden opgericht dat wordt ondergebracht bij het ministerie van Justitie. Ze adviseert na onderzoek gemeenten, provincies, en andere instanties die vergunning verlenen of te maken hebben met aanbestedingsprocedures.

De Bibob-wet noemt, behalve de bouwnijverheid onder meer bordeelhouders, de afvalverwerkingsindustrie, de vervoerssector en de milieubranche. Het beschikt voor die screening over een groot aantal, soms vertrouwelijke informatiebronnen, waaronder de fiscus en justitie. Afhankelijk van het onderzoek kan vervolgens een vergunning of toegang tot de aanbestedingsprocedure geweigerd worden.

In het wetsvoorstel van afgelopen voorjaar kwam de bouwnijverheid als te screenen branche niet voor. Maar na een lobby van de gemeente Amsterdam is de bouwnijverheid alsnog in de wet opgenomen, zo lieten de betrokken ministers De Vries (Binnenlandse Zaken) en Korthals (Justitie) de Kamer deze week voorafgaand aan het Kamerdebat schriftelijk weten. De AVBB is tegen de wet omdat het expliciet noemen van de bouwsector ,,stigmatiserend werkt'', aldus een woordvoerder.

In die brief aan de Kamer worden `de Amsterdamse ervaringen op de Wallen' als argument genoemd om de bouwnijverheid toch specifiek te noemen. Daar worden bouwprojecten op grote schaal met crimineel en zwart geld gefinancierd. ,,Het kan voor gemeenten frustrerend zijn, hiervan op de hoogte te zijn en toch vergunningen te moeten leveren, aldus de ministers.

Volgens De Vries moeten ook de andere EU-landen derlijke wetgeving opstellen. Dan is op termijn internationale uitwisseling van bibob-informatie mogelijk. Daar wordt volgens hem ,,op Europees niveau aan gewerkt.'' Hij verwacht de eerste verdragen te sluiten met buurlanden België en Duitsland, maar wil ook overleg met de Antillen en Aruba.

Alle fracties spraken hun bezorgdheid uit over de risico's van privacy-aantasting als gevolg van deze wet. Korthals liet weten ,,alles uit de kast te zullen halen'' om willekeur, lastenverzwaring voor het bedrijfsleven, onzorgvuldigheid en privacy-aantasting te voorkomen.